Złamanie nasady dalszej kości promieniowej – rehabilitacja

Złamanie nasady dalszej kości promieniowej zalicza się do jednych z najczęściej występujących urazów ortopedycznych. Statystyki wykazują, że rocznie w miejscu „typowym” łamią sobie rękę aż 24 osoby na 10 000. Po złamaniu najczęściej postępuje się wg określonych zasad, które mają doprowadzić do zrostu i regeneracji tkanki kostnej. Jakie ograniczenia dla pacjenta może nieść za sobą tego typu uraz i jak możemy pomóc pacjentowi jako fizjoterapeuci?

Przebieg i objawy urazu – złamanie kości promieniowej

Dystalny odcinek kości promieniowej definiuje się jako obszar znajdujący się 3 centymetry proksymalnie od stawu promieniowo – nadgarstkowego, który tworzy wspólnie z kością łódkowatą, księżycowatą i trójgraniastą. Złamanie dystalnej części kości promieniowej, tzw. „loco typico” nazywane również złamaniem Collesa, następuje zazwyczaj jako skutek upadku na wyprostowaną rękę. Zdecydowana większość urazów pozostaje zamknięta i bez przemieszczeń. 

Szczególnie narażone na złamania w wyniku upadku są osoby starsze, u których bardzo często występują zaburzenia równowagi oraz osteoporoza, będąca dużym czynnikiem ryzyka uszkodzenia tkanki kostnej. 

Objawy złamania Collesa występują momentalnie po upadku. Osoba, u której doszło do urazu momentalnie czuje dotkliwy ból okolicy nadgarstka, mogący promieniować do palców dłoni i do góry w stronę łokcia. 

Oprócz bólu, pojawiają się:

• Obrzęk nadgarstka, dłoni, przedramienia
• Zaczerwienienie/zasinienie okolicy złamania
• Znaczne ograniczenie ruchomości, próba ruchu ręką kończy się silnym bólem
• Możliwe niewielkie zdeformowanie przedramienia i pogrubienie okolicy złamania
• Diagnostyka złamania

Po urazie, zawsze konieczne jest wykonanie diagnostyki obrazowej. Najczęściej wystarczającym badaniem jest RTG ukazujące dokładnie miejsce i typ złamania. Kolejno zaopatruje się pacjenta w opatrunek gipsowy, chociaż coraz częściej w zaufaniu do pacjenta, odchodzi się od tradycyjnego gipsu na korzyść ortez i stabilizatorów. Korzystanie z ortez po złamaniu umożliwia zachowanie higieny osobistej oraz zapobiega ciężkim powikłaniom, np. zespołowi Sudecka. Niewielki procent złamań kończy się potrzebą wykonania zabiegu chirurgicznego i ustabilizowania kości.  

Proces gojenia i podjęcie rehabilitacji

Zazwyczaj proces tworzenia zrostu kostnego trwa między 6 a 8 tygodni. W tym czasie warto wykonać jedno lub dwa kontrolne prześwietlenia okolicy złamania, w  celu upewnienia się, że zrost kostny tworzy się prawidłowo i nie dochodzi do powikłań (np. martwicy niedokrwiennej kości). Już w czasie trwania procesu gojenia, warto zadbać o wykonywanie ćwiczeń izometrycznych, które pozwolą zachować jak najwięcej masy mięśniowej i siły kończyny. Po utworzeniu zrostu i zakończeniu procesu regeneracji miejsca złamania można przystąpić do rehabilitacji leczniczej. 

W pierwszej fazie powrotu do zdrowia, ręka pacjenta może być sztywna, niemobilna i nadal może być obecny obrzęk. Na tym etapie warto zastosować głównie techniki terapii manualnej w celu przywrócenia zakresu ruchomości stawu nadgarstkowego i kości nadgarstka. Ćwiczenia ruchowe powinny być oparte głównie o lekkie, nie wymagające dużego napięcia mięśni aktywności przywracające prawidłowy zakres ruchu. Ćwiczenia wspomagane są dobrym wyborem na początku drogi rehabilitacji.

Czas, kiedy rozpoczyna się ćwiczenia wzmacniające różni się w zależności od pacjenta. U niektórych rozpoczyna się je po kilku dniach, u innych po kilku tygodniach rehabilitacji. Powinny one obejmować ćwiczenia siłowe mięśni przedramienia, ramienia, dłoni oraz w dalszym ciągu – ćwiczenia zakresu ruchu.

Rehabilitacja po złamaniu ręki staje się dużo bardziej efektywna przy użyciu dobrej jakości sprzętu do rehabilitacji, tj. Taśmy i piłki do ćwiczeń sanctband. Na całym przebiegu rehabilitacji warto stosować aplikacje przeciwobrzękowe i wzmacniające przy pomocy tejpów Gold Tape, aby stymulować miejsce urazu do powrotu do formy.