Wzdęcia – wstydliwy problem czy objaw chorobowy?

Wzdęcia – wstydliwy problem 

Wzdęcia to jedne z najczęściej występujących objawów chorobowych układu pokarmowego. Nadmierne wypełnienie jelit gazem często jest powiązane z bólem brzucha oraz innymi dolegliwościami ze strony układu pokarmowego.

Przyczyn tego schorzenia może być wiele:

• Połykanie powietrza podczas jedzenia – zbyt szybkie jedzenie czy mówienie podczas posiłku mogą być tego przyczyną, 
• Stany zapalne przewodu pokarmowego (np. choroba Leśniowskiego i Crohna), 
• Choroby trzustki,
• Kamica żółciowa,
• Zmniejszone wydzielanie soków żołądkowych,
• Zespół jelita drażliwego,
• Nowotwór jelita grubego,
• Zaburzenie flory bakteryjnej w jelitach (np. po antybiotykoterapii czy podczas leczenia metforminą),
• Nadmiar białka (zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego) w diecie, 
• Oraz wiele innych przyczyn… 

Wzdęcia – diagnostyka

W przypadku częstych, powtarzających się wzdęć podstawą jest odpowiednia diagnostyka lekarska i podjęcie leczenia. Do momentu postawienia diagnozy pacjent może samodzielnie eliminować poszczególne grupy produktów spożywczych, obserwując uważnie reakcję przewodu pokarmowego. Przykładowo wykluczenie mleka może wyeliminować wzdęcia i stanowić podpowiedź w kierunku diagnostyki nietolerancji laktozy. Warto również czytać książki dla fizjoterapeutów – zwłaszcza te o tematyce dietetycznej, ponieważ dotyczy ona każdego z nas. 

Domowe sposoby na wzdęcia

W przypadku zdarzających się sporadycznie wzdęć, pacjent może pomóc sobie domowymi sposobami. Niezależnie od przyczyn warto skorzystać z porad na temat żywienia i modyfikacji diety. 

• Spożywanie niewielkich posiłków w regularnych odstępach czasu (co 3-4 godziny), 

• Spokojne jedzenie i dokładne żucie pokarmu – bez nadmiernego pośpiechu, 
• Jedzenie odpowiedniej wielkości posiłków – bez objadania się, 
• Regularny ruch/sport – poprawia perystaltykę jelit. 

Poprawne żywienie eliminujące problem wzdęć:

• Wyeliminowanie: napojów gazowanych, alkoholu, słodyczy oraz cukru, 
• Znaczne ograniczenie, a nawet wyeliminowanie (w zależności od samopoczucia pacjenta po spożyciu danych produktów spożywczych): tłuszczy zwierzęcych, mięsa wieprzowego, podrobów, produktów wędzonych (sery, wędliny, ryby), mleka, cebuli, czosnku, nasion roślin strączkowych oraz roślin kapustnych, 

• Gotowanie na parze, pieczenie w folii zamiast smażenia,

• Uzupełnienie flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym poprzez spożywanie przetworów mlecznych zawierających bakterie probiotyczne np. kefiru oraz kiszonek (ale tylko ze sprawdzonych źródeł – kiszone tradycyjnie czyli bez użycia octu), 

• Prawidłowe przygotowywanie roślin strączkowych do spożycia np. fasola, soja itp. Zawsze ziarna należy dokładnie opłukać pod bieżącą wodą, następnie namaczamy na całą noc (zmieniając kilkakrotnie wodę). Następnego dnia gotujemy w świeżej wodzie z dodatkiem ziół poprawiających trawienie – koper włoski, czarnuszka, kminek, gorczyca czarna, kozieradka, kolendra (można kupić gotowe mieszanki „Przyprawa dla wegetarian” – przeznaczona do gotowania nasion roślin strączkowych), 
• Stosowanie ziół jako przyprawy do dań szczególnie wzdymających: kminek, majeranek, kolendra, oregano, bazylia, tymianek, rozmaryn, koper, liść laurowy, gałka muszkatołowa, 

• Napary z mięty pieprzowej lub kopru włoskiego do picia, 

• Dieta wysokobłonnikowa (ciemne pieczywo, mąka typu 1850) przyspieszy pracę jelit, przez co pożywienie krócej będzie zalegać w jelitach i mniejsze prawdopodobieństwo wydzielania gazów.