Co boli w krzyżu? Czyli o dysfunkcjach stawu krzyżowo-biodrowego

Siedzący tryb życia, nagła potrzeba intensywnej aktywności fizycznej, przykurcze mięśni spowodowane brakiem ruchu lub ciąża – to czynniki, które powodują, że często pojawia się nagły, ostry ból w dolnej części pleców. Może być on również spowodowany nagłym upadkiem podczas sportów zimowych, kiedy np. deska snowboardowa odmawia współpracy. Staw krzyżowo-biodrowy potrafi dać wiele dolegliwości, objawiających się ostrym bólem, mylonym nierzadko z rwą kulszową. Jak wygląda staw krzyżowo-biodrowy i jakie są jego dysfunkcje? Przeczytaj dalej!

Staw krzyżowo-biodrowy – anatomia i badanie

Stawy krzyżowo-biodrowe to stawy tworzone przez kość krzyżową i biodrową, o zwięzłej strukturze i charakterystycznym kształcie. Mają bardzo niewielką ruchomość względem talerza biodrowego i odgrywają kluczową rolę we wszystkich codziennych czynnościach fizycznych. Ponieważ dolegliwości tego stawu trudno jednoznacznie zdiagnozować, dobrze jest przeprowadzić szczegółowy wywiad i badanie fizykalne, a dobre rezultaty w jego diagnostyce daje tzw. gossip test, test wyprzedzania i step forward.

Staw krzyżowo-biodrowy i jego dysfunkcje

Zdarza się, że staw krzyżowo-biodrowy daje dolegliwości już od narodzin. Do niewłaściwego ułożenia stawów biodrowo-krzyżowych dochodzi nawet w okresie prenatalnym, kiedy płód jest nieprawidłowo ułożony. Sam poród również jest niezmiernie ważny, bo niekiedy skutkuje dysfunkcyjnym ustawieniem powierzchni stawowych. Zdarza się również zablokowanie ruchomości stawu krzyżowo-biodrowego na skutek urazów miednicy – podczas uprawiania sportów zimowych (snowboard, narty). Inną dysfunkcją stawów krzyżowo-biodrowych może być przesuwanie ich względem kości krzyżowej do przodu lub do tyłu oraz rotacja, co ze względu na wytworzone nadmierne napięcia więzadeł, może dawać objawy bólowe, często mylone z rwą kulszową. Na skutek dysfunkcji stawu krzyżowo-biodrowego i napięcia mięśni pośladków, może dojść do zbyt dużego napięcia mięśnia gruszkowatego, który łączy kość krzyżową z krętarzem większym kości udowej. Z kolei jego nadmierne napięcie może uciskać nerw kulszowy do talerza biodrowego, co w efekcie daje objaw podobny do typowej rwy kulszowej, związanej z dyskopatią.

Staw krzyżowo-biodrowy i ciąża

Bardzo często kobiety w ciąży cierpią z powodu uczucia nacisku i bólu w dolnej części pleców. Ból jest silny i promieniuje w stronę jednej lub drugiej nogi, utrudniając poruszanie się. Wszystkiemu winna jest relaksyna, która powoduje większą chwiejność stawu krzyżowo-biodrowego i przesuwa środek ciężkości do przodu (nutacja). Po urodzeniu dziecka, ten obszar miednicy normuje się, niemniej warto zwrócić uwagę, że staw krzyżowo-biodrowy w tym okresie życia kobiety, może dawać silne dolegliwości bólowe.

Staw krzyżowo-biodrowy i napięcie powięziowe

Ból stawu krzyżowo-biodrowego często związany jest z przykurczami i sztywnością mięśni. Przykurcze te wymagają rozciągania – w celu przywrócenia prawidłowej postawy ciała. W wyniku nieprawidłowego ułożenia stawów biodrowo-krzyżowych często dochodzi również do dysbalansu napięciowego pomiędzy taśmą przednią i tylną i w obrębie taśmy głębokiej. Odpowiednio dobrane akcesoria do ćwiczeń, techniki rozluźniające, przyrządy i urządzenia do masażu, stretching, Muscle Energy Techniques (MET) mogą umożliwić odblokowanie i ustabilizowanie nadmiernie ruchomych stawów.