Czy warto ćwiczyć propriocepcje?

Propriocepcja – czym jest?

Propriocepcja, nazywana inaczej czuciem głębokim, jest zmysłem informującym nie tylko o położeniu ciała w przestrzeni, ale też o rodzaju ruchu, jaki jest aktualnie wykonywany. Proprioceptory zlokalizowane są w mięśniach, powięziach, ścięgnach, więzadłach, torebkach stawowych i okostnej.

Na skutek rozciągnięcia, przekazują one informację do ośrodkowego układu nerwowego, co skutkuje następnie wysłaniem odpowiedzi – z powrotem do mięśnia – w celu wywołania odpowiedniego rozluźnienia lub skurczu. Pozwala to na kontrolę ułożenia ciała oraz wybór odpowiedniego ruchu w zmieniających się warunkach – w celu utrzymania równowagi.

Jak bardzo zmysł ten jest potrzebny, wiedzą szczególnie osoby uprawiające sporty, np. narciarze. Podczas jazdy muszą oni nieustannie reagować na czynniki wyprowadzające ich z równowagi – w celu uniknięcia upadku. Im lepiej rozwinięta propriocepcja, tym lepsza kontrola równowagi. Również na co dzień spotykamy się z sytuacjami, w których musimy przeciwdziałać upadkowi, np. podczas chodzenia po oblodzonej czy śliskiej powierzchni lub chociażby, gdy stoimy podczas jazdy zatłoczonym autobusem. W sytuacjach takich, gdy proprioceptory nie reagują prawidłowo, podczas utraty równowagi dochodzi często do urazów takich jak skręcenia stawów, złamania kości czy stłuczenia. Dlatego nie tylko sportowcy powinni wykonywać trening czucia głębokiego, ale też wszyscy, którzy chcą uniknąć upadku, w szczególności osoby starsze, u których kontrola równowagi pogarsza się z wiekiem, czy osoby po urazach lub zabiegach chirurgicznych, np. po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego (ACL).

Trening propriocepcji – co robić?

Trening układu proprioceptywnego dobrze jest wykonywać na niestabilnym podłożu, takim jak np. dysk sensoryczny. Każdy taki trening można utrudnić sobie np. “zamknięciem oczu” lub poprosić inną osobę o lekkie “wytrącanie” z równowagi. Ćwiczenia z jego użyciem wpływają nie tylko na poprawę równowagi, ale również na usprawnienie krążenia krwi, poprawę koordynacji ruchowej, wzmocnienie stabilizacji stawu skokowego i kolanowego, a także utrzymanie właściwej postawy ciała i kręgosłupa. Poduszkę sensomotoryczną można umieszczać na fotelu – podczas wykonywania pracy siedzącej, co również wpływa korzystnie na kręgosłup.

Ćwiczenia na równowagę, z wykorzystaniem profesjonalnych akcesoriów do ćwiczeń, dobrze jest wykonywać codziennie po pół godziny. Stawaj na dysku najlepiej boso, aby stopa mogła prawidłowo odbierać informację o podłożu, na którym się znajduje. Już po kilku tygodniach, powinieneś zauważyć poprawę stabilności i równowagi.