Fizjoterapia w ciąży – czy jest bezpieczna?

Ciąża jest stanem, który wzbudza wiele kontrowersji w świecie medycyny. Bez wątpienia jest to szczególny stan, w którym kobieta oraz osoby ją otaczające, powinny zmienić nieco styl życia i swoje codzienne nawyki, aby zapewnić jak najlepsze warunki do rozwoju jeszcze nienarodzonego malucha. Jest to także okres, kiedy kobieta nosząca pod swoim sercem nowe życie, jest szczególnie narażona na urazy i ból, a nie może pozwolić sobie na żadną pomoc farmakologiczną. Czy rehabilitacja w ciąży jest bezpieczną metodą? 

Czy ciąża jest przeciwwskazaniem do terapii?

Wśród terapeutów panują różne przekonania, co do rehabilitacji i terapii kobiet w ciąży. Według przekonań niektórych – ciąża jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do jakichkolwiek zabiegów rehabilitacyjnych. Oczywiście, biorąc pod uwagę aktualne doniesienia naukowe i doświadczenie, jest to nieprawda. Ciąża jest idealnym momentem na rozpoczęcie lub kontynuowanie aktywności fizycznej, gdyż dobra kondycja ciała i ducha mamy, bezpośrednio przekłada się na rozwój małego człowieka dojrzewającego w jej łonie.

W ciele kobiety, będącej w stanie błogosławionym, zachodzi szereg zmian mechanicznych i biochemicznych, mających zapewnić dobre środowisko dla rozwoju dziecka. Jedną ze zmian jest zwiększone wydzielanie hormonów: relaksyny i progesteronu, które przyczyniają się do rozluźnienia więzadeł, mięśni i zwiększenia zakresu ruchomości w stawach. Zmiany powodowane na poziomie biochemii ciała mają przygotować przyszłą mamę do porodu, jednak powodują też zwiększenie ryzyka urazów i powstawania dolegliwości bólowych. Kobiety w ciąży narażone są głównie na schorzenia typu:

• Zespół mięśnia gruszkowatego
• Rwa kulszowa
• Bóle kręgosłupa lędźwiowego
• Utrudnione oddychanie i trawienie
• Kłopoty z wypróżnianiem
• Bóle głowy i obręczy barkowej
• Zmiany przeciążeniowe ścięgien i mięśni

Metody rehabilitacyjne są w stanie skutecznie walczyć z większością ciążowych dolegliwości – i co najważniejsze – bez użycia grama leków!

Jak powinna przebiegać fizjoterapia kobiety w ciąży?

Fizjoterapia kobiet w ciąży powinna być wielopłaszczyznowa. Dbanie o wydolność krążeniowo – oddechową oraz stan mięśni dna miednicy będzie zatem podstawowym celem kinezyterapii. Metody terapii manualnej i osteopatii będą bardzo pomocne w leczeniu dolegliwości bólowych. Z powodzeniem można stosować suche igłowanie, walcząc z uporczywymi punktami spustowymi. Praca manualna z kobietami w ciąży należy do najbardziej „wdzięcznych” typów zabiegów, przeprowadzanych w gabinecie fizjoterapeuty. Ze względu na potencjalne powikłania oraz niejasności wpływu fizykoterapii na dziecko, nie zaleca się stosowania zabiegów fizykalnych – w całym okresie ciąży.

Aktywność fizyczna kobiet w ciąży i połogu niesie ze sobą szereg korzyści. To np.:

• zmniejszone ryzyko rzucawki ciążowej
• zmniejszone ryzyko dolegliwości trawiennych
• rzadsze występowanie cukrzycy i nadciśnienia
• wzmocnienie dna miednicy i redukcja pociążowych zaburzeń pracy okolicy krocza
• redukcja bólu, prewencja schorzeń miednicy i kręgosłupa.

Wytyczne WHO z 2020 roku mówią o tym, że jeśli nie istnieją bezwzględne przeciwwskazania do podjęcia aktywności fizycznej w ciąży – jak np. wysokie ryzyko poronienia, łożysko przodujące – każda kobieta w ciąży powinna zażywać co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej w tygodniu. Fizjoterapia zatem, może być bardzo pomocna w utrzymaniu dobrej kondycji mamy i dziecka – przez cały okres ciąży i połogu.