Dieta a stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane – przewlekła, zapalna, demielinizacyjna choroba ośrodkowego układu nerwowego, w której dochodzi do wieloogniskowego uszkodzenia (demielinizacji i rozpadu aksonów) tkanki nerwowej. Choroba ma najczęściej przebieg wielofazowy, z okresami zaostrzeń i remisji. Dotyczy najczęściej osób młodych, ze szczytem występowania między 20. a 40. rokiem życia, z nieznaczną przewagą zachorowań u kobiet niż mężczyzn.

Rola diety w stwardnieniu rozsianym

Nie ma jednoznacznych badań potwierdzających powiązanie diety z zahamowaniem rozwoju SM. Pierwsze badanie dotyczące żywienia w SM przeprowadził lekarz Roy Swank – chorzy mieli ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych, tłuszczów zwierzęcych oraz mleka. Po 34 latach prowadzonych obserwacji, dr Swank stwierdził, iż chorzy przestrzegający jego zaleceń żyli w ogólnie lepszym stanie zdrowie (również śmiertelność w tej grupie była niższa niż wśród chorych, którzy nie przestrzegali powyższych zaleceń).

Ogólne zalecenia żywieniowe w stwardnieniu rozsianym

Podstawą żywienia jest opracowanie planu obejmującego odpowiednią kaloryczność posiłków (utrzymanie wagi lub jej redukcja w przypadku podwyższonego BMI), pełen zakres witamin oraz składników odżywczych, a także preferencje smakowe chorego.

Podstawowe wytyczne:

• Ograniczenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych do 15g/d (ograniczenie/wykluczenie z diety: spożywania czerwonego mięsa, margaryny, masła, smalcu, oleju palmowego i kokosowego oraz tłuszczów uwodornionych);
• Wzrost spożycia nienasyconych kwasów tłuszczowych nawet do 50 g/d (ryby, szczególnie tłuste: łosoś, makrela, halibut, sardynka, śledź);
• Ograniczenie produktów zawierających kwas arachidowy: jajka, mleko, mięso, masło;
• Spożywanie 2-3 jajek tygodniowo (max. 1 dziennie) – należy również pamiętać o ograniczeniu spożywania makaronów z jajkami czy stosowania jajek jako produktu wiążącego np. w plackach czy naleśnikach (można używać zastępników typu mielone siemię lniane);
• Mięso powinno się ograniczyć do 2-3 porcji tygodniowo – można używać roślinnych źródeł białka typu fasola, ciecierzyca czy soczewica;
• Ograniczenie/wykluczenie nabiału – nabiał tylko chudy i z pewnego źródła (np. certyfikowany, pochodzenia ekologicznego);
• Spożywanie posiłków zawierających błonnik – warzywa, owoce, pełnoziarniste pieczywo, pełnoziarniste makarony, brązowy ryż, otręby itp.;
• Spożywanie antyoksydantów – ich niedobory mogą sprzyjać procesom zapalnym czy uszkodzić włókna nerwowe;
• Przygotowywanie posiłków w sposób zdrowy typu gotowanie na parze czy grillowanie (ograniczamy smażenie);
• Spożywanie często niewielkich posiłków (np. 5-6 posiłków o stałych porach dniach);
• W przypadku chorych mających problemy z przełykaniem pokarmów stałych, można podawać pokarmy papkowate czy płynne.

Tabela 1. Produkty zalecane w diecie chorego na stwardnienie rozsiane

Źródło: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/123741,dieta-w-stwardnieniu-rozsianym