Czy suche igłowanie w fizjoterapii jest zabronione?

359

Aby odpowiedzieć na to pytanie konieczne jest ustalenie, co rozumiemy pod pojęciem przerywania ciągłości tkanek, czy skóry.

Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w polskim ustawodawstwie. Literalnie użyte zostało w jednym akcie prawnym– w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczeniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Art. 16 nakłada na osoby, które podejmują czynności prowadzące do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, a nie udzielają świadczeń zdrowotnych, obowiązek wdrożenia i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi.

Z użycia tego pojęcia wnioskować można jednak, że ustawodawca:

  • różnicuje naruszanie ciągłości tkanek ludzkich w zależności od okoliczności:
    przerwanie tkanek do którego dochodzi przy okazji udzielania świadczeń zdrowotnych oraz naruszenie skóry przy innej okazji.
    Dodatkowo także rozgranicza czynność z uwagi na to, kto ją dokonuje: czy osoba świadcząca świadczenia zdrowotne czy osoba, która ich nie wykonuje,
  • nakłada obowiązek stosowania odpowiednich procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi, bez względu na to w jakich okolicznościach dochodzi do przerwania ciągłości skóry: czy przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych czy przy innych świadczeniach.

Ze wspomnianego przepisu wynika, że przerywać ciągłość tkanek ludzkich można także przy okazji innych świadczeń niż świadczenia zdrowotne. Innymi słowy brak jest nakazu, by czynności takie mogły wykonywać jedynie osoby wykonujące świadczenia zdrowotne, ergo – brak zakazu przerywania tkanek ludzkich przez osoby inne niż wykonujące świadczenia zdrowotne.

Świadczenie zdrowotne i działalność lecznicza

Skoro przerwania ciągłości tkanki ludzkiej dokonać można w ramach wykonywania świadczenia zdrowotnego, konieczne jest zdefiniowanie tego pojęcia. Definicję legalną zawiera art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Zgodnie z nim, świadczenie zdrowotne to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich wykonywania.

Wykonywanie świadczeń zdrowotnych składa się na prowadzenie działalności lecznicze. Do udzielania świadczeń zdrowotnych uprawnione są osoby wykonujące zawód medyczny, a więc zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2) ww. ustawy: osoba uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.
Przypomnę, że fizjoterapeuta jest definiowany jako zawód medyczny.

Fizjoterapeuta przerywający ciągłość tkanki ludzkiej

W tym miejscu konieczne staje się określenie celu, w którym fizjoterapeuta ma dokonać przerwania ciągłości skóry. Na potrzeby niniejszego artykułu przyjmujemy, iż ma być to cel związany z proponowaną i podejmowaną w stosunku do pacjenta terapią. Z założenia więc, ma być świadczeniem zdrowotnym. Raz jeszcze powtórzę – ma być ukłuciem, nie zaś przeprowadzeniem operacji (np. na sercu)

Przy założeniu:

  • jeśli celem tego konkretnego naruszenia ciągłości skóry ma być: zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia – można przyjąć, że będzie to czynność mieszcząca się w definicji „świadczenia zdrowotnego”,
  • świadczenia zdrowotne składają się na prowadzenie działalności leczniczej. Te zaś wykonywać mogą m.in. osoby wykonujące zawód medyczny,
  • fizjoterapeuta jest zawodem medycznym,
  • wyliczenie świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez fizjoterapeutę, zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 do 10 ustawy o zawodzie fizjoterapeuty, jest wyliczeniem przykładowym. Przekonuje o tym występujące w nim dookreślenie „m.in.”. Nie stanowi więc tzw. numerus clausus” a więc enumenatywnego wyliczenia. Kierując się zasadą racjonalnego ustawodawcy przyjąć można, że prawodawcy polskiemu chodziło o stworzenie otwartego katalogu świadczeń wykonywanych przez fizjoterapeutę, nie zaś sztywne ich limitowanie,
  • reasumując – prawo polskie nie zakazuje naruszania ciągłości tkanki ludzkiej, w szczególności przez fizjoterapeutów w ramach udzielania świadczeń zdrowotnych. Skoro brak takiego zakazu, przyjąć należy że takie świadczenia są dozwolone.

Dalsze uwagi

Przy takim wniosku – dopuszczalność naruszenia ciągłości tkanki ludzkiej przez fizjoterapeutę – pamiętać należy jednak o dalszych kwestiach, których zaniechanie może (acz nie musi) wiązać się z odpowiedzialnością cywilną lub/i karną:

  • posiadanej wiedzy i doświadczeniu przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych wiążących się z naruszeniem ciągłości tkanki ludzkiej
  • zgodzie pacjenta
  • wykonywaniu świadczeń w ramach wybranej przez siebie formy prawnej działalności gospodarczej oraz spełnieniu stawianych prawem wymogów (w tym posiadaniu ubezpieczenia)
  • zachowaniu stosownych procedur i zasad higieny

Niezależnie od powyższego, w sytuacji gdy przerwanie ciągłości tkanki ludzkiej spowoduje uszczerbek na zdrowiu lub utratę życia lub zdrowia, osoba wykonująca takie świadczenie może ponosić odpowiedzialność cywilną lub karną. Zależne to będzie jednak od innych czynników, występujących w danym przypadku, takich jak np.: istnienie związku przyczynowego, ewentualne zawinienie, przyczynienie się pacjenta, zgoda pacjenta lub jej brak, etc. – jak w każdej sprawie tego typu.

Analiza cytowanych wyżej przepisów prawa prowadzi do wniosku, że prawo polskie nie przewiduje obostrzeń co do tego, kto może dokonywać przerwania ciągłości tkanek ludzkich. W szczególności nie zakazuje fizjoterapeutom wykonywania takich działań. Jeśli zaś takie przerwanie tkanki skórnej miałoby na celu zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawę zdrowia to przyjąć można, że mieści się w definicji świadczenia zdrowotnego. Te zaś fizjoterapeuta, jako zawód medyczny może wykonywać. Powinien jednak dysponować odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w tym zakresie. Z uwagi na to, że na chwilę obecną takie świadczenia nie są przedmiotem studiów z zakresu fizjoterapii, konieczne zdaje się być ukończenie odpowiednich szkoleń lub/i kursów w ramach pozaszkolnych form kształcenia. Fizjoterapeuta powinien też przestrzegać innych obowiązków, które nakłada na niego prawo w związku z wykonywaniem świadczeń zdrowotnych.

Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *