Czym jest powięź?
O powięzi i wałku, czyli dlaczego rolowanie jest ważne?
Dotknij swojego przedramienia i poruszaj skórą… czujesz, że się przesuwa? Dzieje się tak dzięki powięzi, która otacza nasze ciało niczym sieć pająka. Powięź to błona zbudowana z włóknistej, zbitej tkanki łącznej, która osłania poszczególne mięśnie i ich grupy. Tworzy nieprzerwaną, mocną sieć otulającą i napinającą poszczególne elementy ciała – mięśnie, ścięgna, więzadła i nerwy. Bez powięzi, rozpadlibyśmy się na kawałki, bo tworzy ona mocny kombinezon otulający nasze ciało, ale zdarza się, że może być przyczyną bólu – zwłaszcza po wysiłku fizycznym lub przeciwnie – bezruchu. Jak z tym sobie poradzić?
Powięź i mięśnie
Cienka, elastyczna i bardzo mocna błona, czyli powięź, składa się głównie z wody. Rusza się lepiej i działa płynniej, kiedy jest nawilżona. Działa trochę jak amortyzator, dając podporę narządom, a obecne są w niej receptory czucia głębokiego, możemy odczuwać ból związany właśnie z przeciążeniem powięzi. Zdarza się, że zaczynasz intensywnie ćwiczyć, biegać albo jeździć na rowerze – i wtedy pojawia się ból. Kiedy mięśnie wykonują zbyt intensywną pracę, powięź traci elastyczność i przykleja się do mięśnia, tracąc swoją ruchomość i odpowiedni ślizg. To, że przestaje się ruszać, skutkuje jej nadmiernym napięciem, niedotlenieniem tkanek, czyli niedożywieniem, a zbędne produkty przemiany materii nie są usuwane.
Miejsca w mięśniach, w których powięź traci ruchomość, są tkliwe i bolesne, a ból ten może promieniować. Jeśli więc po wysiłku zaczęło cię boleć biodro, a później kolano, najczęściej przyczyną jest właśnie przeciążenie tkanek, brak elastyczności powięzi, która dodatkowo słabo nawilżona – po prostu boli.
Bóle te, mogą mieć charakter miejscowy i nazywane są wtedy punktami spustowymi. Mogą pojawiać się w okolicy karku, barków, piersiowego odcinka kręgosłupa, w okolicach kości krzyżowej, a już z pewnością odczujesz je w mięśniach łydek i w piszczelach.
Powięź i obrzęki
Ból w plecach i nogach najczęściej odczuwamy, kiedy powięź jest sklejona po wysiłku fizycznym lub też po bezruchu w pracy. Może to doprowadzić do pojawienia się obrzęków. Dzieje się tak dlatego, że na skutek braku przepływu płynów ustrojowych – głównie limfy – tworzą się zastoje. Ważne jest, aby prawidłowo zdiagnozować przyczynę pojawienia się obrzęków, niemniej odpowiednie działanie na powięź – pozwoli tego uniknąć!
Wyroluj powięź, czyli o wałkach do masażu
Aby skutecznie przeciwdziałać napięciom mięśni po treningu, po ciężkim dniu w pracy, kiedy siedzimy w jednej pozycji i mamy poczucie usztywnienia całego ciała, najlepszy będzie automasaż za pomocą specjalnego wałka do masażu. Niezmiernie przydatne i o odpowiedniej twardości będą rollery marki Line Sport.
Jeśli kupujesz nowe ubrania i buty do ćwiczeń, to koniecznie kup również wałek do masażu, bo naprawdę jest on niezbędny, aby Twoje mięśnie nie bolały po wysiłku. Wałek do rolowania musi mieć odpowiednią twardość oraz strukturę. Osoby początkujące powinny rozpocząć przygodę z rolowaniem od wałka o mniejszej gęstości. Rolkę do masażu należy dobrać odpowiednio do stopnia zaawansowania. Ważna jest też struktura rollera. Wałki do masażu z wypustkami powinny być stosowane jedynie przed treningiem. Najbardziej uniwersalne są płaskie rollery do automasażu – sprawdzające się świetnie zarówno przed, jak i po wysiłku, a także po całym dniu w biurze.
Powięź i roller do masażu
Jeśli czujesz napięcie w barkach, plecach i nogach, naprawdę wystarczy kilkanaście minut, aby poczuć, że twoje ciało inaczej funkcjonuje!
Rolowanie to automasaż, który rozluźnia powięź i wpływa na jej elastyczność, odpowiednie dotlenienie i ukrwienie. Masaż powięzi w efekcie rozluźnia mięśnie, pomaga usunąć obrzęki, a powinien on trwać maksymalnie 3 minuty na jedną partię mięśni. Omijaj strefy podkolanowe i kości, unikaj także miejsc, w których możesz mieć rany i siniaki, skup się na tkankach miękkich.
Rolowanie jest proste, bo wystarczy odpowiedni wałek i mata do ćwiczeń, na której siedzisz lub leżysz. Nie jest ono na początku przyjemne, bo sklejona powięź, w której znajdują się receptory bólowe, reaguje jak powinna (czyli boli), ale stopniowo staje się to znośne. Z pewnością odczujesz ulgę w mięśniach!
Jeśli zniechęcisz się do rolowania, będą one spięte, stracą na elastyczności, mogą się pojawić w nich stany zapalne, a w rezultacie – kontuzje wykluczające z aktywności fizycznej.
Rolowanie mięśni – podsumowanie
Rolowanie mięśni świetnie sprawdzi się w rozluźnianiu punktów spustowych, wpłynie na stan i jakość twoich treningów, a co ważne – z pewnością oddali Cię od kontuzji!
Rolowanie można wykonywać przed treningiem, w ramach rozgrzewki, ale jest również niezastąpione po wysiłku fizycznym. Szczególnie docenią je twoje piszczele i łydki, zwłaszcza, jeśli zaczynasz przygodę z bieganiem. Jeśli masz pracę siedzącą, czujesz napięcie w barkach i w dolnej części kręgosłupa – dzięki rolowaniu możesz również usprawnić swoje ciało, które zyska elastyczność, a tym samym – będzie ci sprawiać mniej bólu!
To jak, spróbujesz z rolowaniem?
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Stawy i techniki energii mięśniowej
Techniki energii mięśniowej dają efekty terapeutyczne w pracy ze stawami, skutecznie zmniejszając ich napięcie. Istotna jest tu praca z rozciąganiem, a skuteczność tej techniki obserwuje się w pracy – zwłaszcza w obrębie stawów kręgosłupa, miednicy, odcinka szyjnego, stawów obręczy barkowej, stawu mostkowo-obojczykowego, a także stawu skroniowo-żuchwowego. Tutaj najważniejszy jest staw i jego ruchomość, a pracuje się z nim do poczucia pierwszego wyczuwalnego napięcia struktur więzadłowych.
Praca z barierą – w TEM
Jak pracować ze stawami w TEM? Tutaj najważniejsze jest czucie ruchu w kierunku rozpoznania bariery, czyli zakresu ruchomości danego stawu pod względem fizjologicznym i anatomicznym. TEM to techniki wymagające czucia terapeuty, trudno bowiem wyginać komuś bolący staw kolanowy, aż pojawi się bariera tak dużego bólu, że pacjent ucieknie z gabinetu Nie tędy droga. Istnieje subtelna różnica pomiędzy tym, jak powinno się odczuwać zakończenie ruchu w porównaniu z tym, jak rzeczywiście się je odczuwa w rzeczywistości i właśnie to należy ocenić, aby staw dobrze zareagował na techniki energii mięśniowej. Pojawia się tutaj ograniczenie w postaci bólu, niemniej nawet w przypadku zmian zwyrodnieniowych, rozluźnienie tkanek miękkich będzie zazwyczaj dawać odczuwalną poprawę.
Czym jest czucie końcowe?
Czucie końcowe to po prostu zakończenie ruchu w obrębie danego stawu, bez przekraczania jego bariery. Prawidłowe miękkie czucie końcowe jest związane ze zbliżeniem do siebie tkanek, podobnie jak zgina się staw kolanowy lub też rozciągnięcia jak podczas wykonywania ruchu zgięcia grzbietowego, np. w nadgarstku. Jest ono również związane z rozciągnięciem torebki stawowej np. podczas rotacji wewnętrznej stawu biodrowego. Prawidłowe kostne czucie końcowe ruchu występuje wówczas, gdy kość zbliża się do kości np. w czasie wyprostu stawu łokciowego.
O oporze twardo-elastycznym
Nieprawidłowe i w odczuciu mniej miękkie odmiany czucia końcowego ruchu, mogą pojawić się na skutek zarówno obecności blizn lub skróceniem tkanki łącznej, jak i ze zwiększonym napięciem mięśniowym. Tak zwane puste końcowe czucie ruchu następuje, kiedy pacjent zatrzymuje ruch i nie pozwala dojść do jego bariery na skutek silnego bólu, który może być związany z ostrym stanem zapalnym, naruszeniem kości, a nawet z czynnikami psychogennymi. Dochodząc do granicy ruchomości, a w przypadku stawów zawsze dochodzi się do bariery, a nie zatrzymuje tuż przed nią i wykorzystując właściwy stopień napięcia izometrycznego, można zwykle uzyskać przesunięcie granicy tej bariery.
Dlaczego TEM uśmierza ból?
Dokładny mechanizm zmniejszania bólu w wyniku zastosowania TEM nie jest jasny, ale jego zmniejszanie jest z związane z działaniem na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Ból jest więc modulowany – na poziomie rdzenia kręgowego bądź w rejonie wyższych pięter ośrodkowego układu nerwowego. Manipulacje wpływają na proces przetwarzania informacji bólowych na poziomie rdzenia kręgowego. Bierne mobilizacje i manipulacje stawów będą stymulować mechanoreceptory mięśniowe i stawowe, co będzie modulować i hamować dośrodkowe informacje bólowe w rejonie rogów tylnych rdzenia kręgowego, a wraz z tym zmniejszać ból. Manipulacja może również powodować jednoczesną stymulację układu sympatycznego.
Techniki energii mięśniowej a kręgosłup
TEM, czyli techniki energii mięśniowej, mogą również wywierać silny wpływ na zmianę percepcji bólu, zwłaszcza podczas rozciągania mięśni i pracy z dysfunkcjami kręgosłupa. Jeśli chodzi o kręgosłup, dysfunkcje międzykręgowe mogą powodować zaburzenia propriocepcji i kontroli motorycznej. Zmiany te są możliwe dzięki TEM, niemniej nie ma jeszcze szczegółowych badań na ten temat. Dysfunkcje kręgosłupa mogą zaczynać się od niewielkich urazów zespołu stawów międzykręgowych, stawów międzywyrostkowych, pierścienia włóknistego i tkanek miękkich otaczających stawy, dając takie objawy dysfunkcji somatycznej jak np. stany zapalne i zmiany zakresu ruchomości. Niewielkie uszkodzenia będą wzbudzać aktywność nocyceptorów, a dodatkowo do istniejącej nadwrażliwości mogą dołączyć zmiany w motoryce, co wpływa na dalsze pogłębienie się bólu. Dzięki zastosowaniu TEM w obszarze kręgosłupa (odpowiednim zastosowaniu), możemy stymulować proprioreceptory stawów, co pozwoli ośrodkowemu układowi nerwowemu na poprawę koordynacji i motoryki w tym obszarze. Pacjenci mogą to odczuwać jako „kręgosłup na swoim miejscu”. Przy pracy z kręgosłupem TEM w połączeniu z pracą z tkankami miękkimi i treningiem oporowym mogą być bardziej efektywne w poprawieniu możliwości funkcjonalnych.
Zdecydowanie warto pracować z TEM, bo są to techniki delikatne zwłaszcza podczas pracy z bólem stawów. Są one dobrze tolerowane przez pacjentów, którzy obawiając się gwałtownych manipulacji. TEM czynnie angażuje pacjenta w proces terapeutyczny, pacjent staje się tutaj aktywnym uczestnikiem terapii. Techniki te wymagają dokładności, delikatności precyzji, niemniej na pewno z nimi pracować, bo mogą stanowić również część całego procesu terapeutycznego.
Zainteresowanych szczegółowymi badaniami na temat pracy TEM ze stawami i przykładami, jak się nimi posługiwać, odsyłam do książki, którą naprawdę warto mieć:
- Chaitow, „Techniki energii mięśniowej”, wyd. ELSEVIER, Wrocław 2011 r.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Weź to na matę! Maty Airex pod lupą
Kiedyś ćwiczyło się na ręczniku albo na karimacie, która po rozłożeniu nieustannie zwijała się w rulon lub dziurawiła po odłożeniu ciężarka. Po roku użytkowania, taka “mata” przeważnie szła do kosza, aby kupić kolejną, która miała sprostać zarówno naszym oczekiwaniom, jak i przetrwać intensywne treningi. Czy istnieje zatem idealna mata, z którą nigdy nie będziesz chciał się rozstać?
Jak wybrać dobrą matę gimnastyczną?
Idealna mata do ćwiczeń powinna być nie tylko lekka, wytrzymała, znakomicie izolująca od podłoża i absorbująca uderzenia podczas wykonywania ćwiczeń, ale również nie pochłaniająca zapachów i łatwa w utrzymaniu czystości. Aby taki produkt powstał, potrzeba współpracy trenerów fitness, sportowców i specjalistów w dziedzinie rehabilitacji. I takie właśnie są maty Airex, które od kilkudziesięciu lat są uznawane za najlepsze maty rehabilitacyjne na świecie! Jeśli chcesz pracować w wyjątkowym komforcie, to koniecznie dobierz odpowiednią dla siebie.
Dlaczego maty Airex?
Maty gimnastyczne marki Airex są niezwykle wytrzymałe i można je stosować w budynkach, na otwartych przestrzeniach, a nawet w basenie. Co je jeszcze wyróżnia? Przede wszystkim unikalny materiał, z którego zostały wykonane. Zastosowano w nich innowacyjną, antybakteryjną powłokę, odporną na działanie grzybów i bakterii niszczących strukturę pianki. Dzięki swoim wyjątkowym właściwościom, mata Airex może być stosowana wszędzie tam, gdzie trudno utrzymać czystość, szczególnie w żłobkach i przedszkolach, ośrodkach zdrowia, centrach fitness czy basenach – wszędzie tam, gdzie dbałość o higienę jest najważniejsza!
Mata Airex to nie tylko wysoka jakość wykonania, ale i wyjątkowa odporność na działanie wody i wilgoci, co znacznie przedłuża jej żywotność i pozwala na swobodne użytkowanie – podczas zabiegów hydroterapii czy nauki pływania.
Maty AIREX i ich wyjątkowe cechy
Charakterystyczną cechą mat Airex, dzięki której nie sposób pomylić jej z żadną inną, jest wyjątkowa struktura pianki, która nigdy nie traci kształtu i jest bardzo odporna na wszelkie uszkodzenia. Miękka i utrzymująca ciepło, nie ślizga się po podłożu, a struktura maty posiada charakterystyczne prążki, które nie odkształcają się.
Ich dodatkową zaletą jest możliwość dobrania długości – dostosowanej do rodzaju aktywności fizycznej, którą planujemy na niej wykonywać. Maty Airex mają bowiem rozmaite długości – od 140 do 200 cm, co pozwala na użytkowanie jej nawet bardzo wysokim osobom, bez obawy o dyskomfort leżenia na podłodze!
Maty są dostępne w różnych kolorach, w zależności od ich rodzaju. Komfort i jakość ich użytkowania sprawia, że trudno zdecydować się na jakąkolwiek inną. Bez rolowania, ciężaru, brzydkiego zapachu, wyjątkowo trwała i funkcjonalna – takie właśnie są maty Airex!
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
O technikach energii mięśniowej (TEM)
MET lub TEM. Słyszałeś te skróty? Muscle Energy Techniques to praca z tkankami miękkimi, ale również stawami, mająca dać efekt przeciwbólowy i usprawnić tkanki miękkie. Techniki te są na tyle uniwersalne i przydatne w pracy z pacjentem, iż rozluźniają wszystkie tkanki w obszarze bólu, nawet te odległe, które mogą być jego przyczyną. Jak to działa, że są one skuteczne w wielu schorzeniach?
TEM – rozciągnij i obserwuj!
Techniki energii mięśniowej (TEM) to grupa metod manipulacyjnych tkanek miękkich, które wymagają precyzji. To napięcia izometryczne lub ruchy izotoniczne wykonywane w celu poprawy funkcji narządu ruchu i zmniejszenia objawów bólowych. Chociaż TEM dotyczą głównie tkanek miękkich, mogą również w dużym stopniu mobilizować stawy. Jednym z celów TEM jest rozluźnianie nadmiernie napiętych mięśni, a następnie ich rozciąganie. W technikach tych terapeuta wykorzystuje aktywną pracę mięśni pacjenta, wywierając opór lub wspomagając jego wysiłek. Siła terapeuty może być dokładnie dopasowana do wysiłku pacjenta, co wywołuje napięcie izometryczne. W to, że tkanki mają zdolność do bardziej komfortowego i skutecznego rozciągania tkanek, łącznie ze zmianami lepko-sprężystymi w obrębie tkanki łącznej, które mają zwiększoną tolerancję na rozciąganie, włączone są również inne mechanizmy. Tutaj można wymienić działanie rozciągania torowego, odmiany rozciągania w PNF, czynne izolowane rozciąganie czy rozciąganie w jodze.
Istota TEM – wespół w zespół
Siła terapeuty może przewyższać możliwości pacjenta, co powoduje przemieszczanie rejonu czy stawu w kierunku przeciwnym, niż próbuje to zrobić pacjent (napięcie izotoniczne). Powolne wykonywanie izotonicznego rozciągania mięśnia, wpływa tonizująco na mięsień rozciągany, a jednocześnie hamuje mięsień antagonistycznie, pozwalając mu na łatwiejsze rozciągnięcie później. Terapeuta może częściowo oporować wysiłek pacjenta, pozwalając mu na wykonanie powolnego ruchu. Istota TEM leży w tym, że wykorzystywany jest wysiłek pacjenta, który można wykorzystać w wielu kombinacjach, w zależności od konkretnych przypadków. Dobre efekty zastosowania tych technik zależą od dokładnej diagnozy, właściwego poziomu siły i odpowiedniej lokalizacji działania. Słabe efekty spowodowane są nieprawidłową diagnostyką, niewłaściwie skierowaną siłą – najczęściej zbyt dużą.
Techniki TEM – kilka słów o stawianiu oporu
Przy stosowaniu technik TEM należy zwrócić uwagę, czy napięcie powinno wystąpić w obrębie mięśnia lub stawu znajdujących się na granicy oporu, czy też tuż przed tą barierą. Czynnik ten, w znacznym stopniu zależy od czasu trwania dysfunkcji i stopnia podrażnienia tkanek. W trakcie trwania terapii pacjent wykorzystuje ok. 20% swojej maksymalnej siły, a czas utrzymywania napięcia to 7-10 sekund. Optymalne jest wykorzystanie trzech powtórzeń izometrycznych, a zamiast jednego długiego napięcia można posłużyć się serią trzech szybkich napięć. Kierunek, w którym wykonywany jest wysiłek do bariery oporu lub od niej, angażuje albo mięśnie antagonistyczne, albo właściwy mięsień, który wymaga rozluźnienia, a następnie rozciągania.
Istotne jest również, jaki rodzaj oporu wykorzystuje się w celu przeciwdziałania wysiłkowi pacjenta, czy jest on związany z siłą grawitacji czy dzięki wykorzystaniu nieprzesuwnych przedmiotów. Decyzja, czy wywierany opór jest równy, większy, czy mniejszy, zależy od konkretnych potrzeb danej tkanki, co ma na celu uzyskanie rozluźnienia, zmniejszenia zrostów czy wyrównaniu napięcia.
Techniki energii mięśniowej i punkty spustowe
Po napięciu powinno się przemieścić mięsień lub staw do punktu nowej bariery, albo nie rozciągać danego obszaru (mięśnia) poza tę granicę – decyzja zależy od charakteru problemu (czy występuje skrócenie lub zwłóknienie) i jaki jest stopień podrażnienia oraz czas trwania dysfunkcji. Techniki TEM można włączyć jako samodzielną formę terapii, ale też możne je stosować jako element działania na powstałe dysfunkcje, takie jak np. rozluźnienie pozycyjne technikami napięcia/ przeciwnapięcia. TEM można wykorzystać w terapii mięśniowo-powięziowych punktów spustowych jako dodatkową technikę rozluźniania, co daje często efektu zintegrowanego hamowania procesu zapalnego.
Do podstawowych elementów TEM można zaliczyć wykonanie przez pacjenta czynnego napięcia mięśniowego, które jest rozpoczęte z kontrolowanej pozycji i wykonywane w określonym kierunku w stronę od lub do granicy ograniczenia. Kontrolowany jest stopień wysiłku, ma być on wystarczający dla uzyskania efektu, ale nie na tyle duży, aby mógł wywołać uraz czy być poza kontrolą pacjenta.
Czy techniki energii mięśniowej są zawsze skuteczne?
Chociaż TEM to techniki, które są naprawdę skuteczne, nie zawsze gwarantują sukces. Ich słabe efekty mogą wynikać z braku umiejętności dokładnego zlokalizowania wysiłku mięśniowego. Jeśli napięcie mięśniowe nie zostanie dokładnie określone i wzbudzone, działanie TEM może nie przynieść oczekiwanej ulgi. Relaksacja tkanek miękkich może być krótkotrwała na skutek zmian patologicznych w ich obrębie, bądź stawu, bądź innej struktury. Patologia może spowodować odtworzenie skurczu mięśni w bardzo szybkim czasie. TEM będą też nieskuteczne lub będą powodowały podrażnienie i ból, jeśli zostaną zastosowane z nadmierną siłą – zarówno w fazie napinania, jak i rozciągania. Podstawą zastosowania TEM jest precyzyjne koncentrowanie się na czynności mięśni, z odpowiednim stopniem podjętego wysiłku wykorzystywanego w napięciu izometrycznym, we właściwym przedziale czasu i następującym po nim bezpiecznym ruchem w granicach ruchomości, z aktywną współpracą pacjenta.
MET można stosować w przypadku restrykcji w obrębie mięśni, jak i stawów. Techniki te są uniwersalne i stanowią doskonałe uzupełnienie innych terapii.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
O kręgosłupie osteopatycznie
Kręgosłup to struktura, która rozwinęła się ze struny grzbietowej zarodka. Dźwiga wiele i dowodzi wszystkim. Jak z nim pracować i badać jego stan?
Na początku był somit
Kręgosłup rozwija się z pochodzących z somitów sklerotomów, przy bardzo ważnym działaniu indukcyjnym struktur sąsiadujących (struny grzbietowej, cewy nerwowej i ektodermy okrywającej). W końcu okresu zarodkowego struna grzbietowa zagęszcza się na poziomie krążków, tworząc w części środkowej masę, zwaną jądrem galaretowatym, a ostatecznie jądrem miażdżystym.
W okresie płodowym komórki struny grzbietowej wchodzą w skład jądra galaretowatego, a także wnikają do elementów chrzęstnych obwodowej części krążka – pierścienia włóknistego, który ostatecznie przekształci się w chrząstkę włóknistą. W okresie zarodkowym komórki grzebieni nerwowych grupują się między cewą nerwową a somitami i tworzą zawiązki przyszłych zwojów nerwowych. Somity pojawiają się najpierw w przyszłym obszarze potylicznym zarodka. Krótko po tym rozwijają się w kierunku czaszkowo-ogonowym i dają początek większości struktur szkieletu osiowego, mięśniom i przylegającej do nich skórze właściwej. Pierwsza para somitów pojawia się pod koniec trzeciego tygodnia w niewielkiej odległości doogonowo od czaszkowego końca struny grzbietowej, a kolejne pary tworzą się w sekwencji czaszkowo-ogonowej.
Jednemu somitowi (sklerotomowi) odpowiada jeden przyszły zwój nerwowy (z wyjątkiem okolicy potylicznej). Sklerotomy z jednej pary prawego i lewego somitu dają początek ogonowej i głowowej połowie dwóch sąsiednich kręgów oraz części krążka międzykręgowego. Do wytworzenia jednego kompletnego trzonu kręgu niezbędne są dwie pary sklerotomów i jedna para potrzebna do wykształcenia łuku nerwowego. Stadium chrzęstne rozpoczyna się już w 6 tygodniu życia zarodkowego, a proces kostnienia, który również rozpoczyna się w okresie zarodkowym – kończy w okresie postnatalnym, po osiągnięciu dojrzałości. Połączenie łuków następuje w 1 roku życia. Do połączenia wtórnych ośrodków kostnienia z kręgiem dochodzi po 20 roku życia. Kręgi mogą się różnić budową oraz liczbą. Dwa kręgi zlokalizowane na tym samym poziomie w dwóch kręgosłupach bywają inne. Z reguły kręgosłup ma 24 kręgi przedkrzyżowe (szyjne, piersiowe, lędźwiowe), ale może ich być 23 lub 25. Liczba kręgów szyjnych jest stała.
Kiedy się krzywi
Do struktur powstałych ze struny grzbietowej wliczamy czaszkę, kręgosłup, mięśnie przykręgosłupowe, żebra i mostek, a więc jeśli pojawią się wzorce naprężenia bocznego na połączeniu klinowo – podstawnym w czaszce, to skutkuje to skoliozą. Aby ją skorygować, trzeba zająć się wzorcami naprężenia bocznego, by umożliwić terapię kręgosłupa, klatki piersiowej oraz mostka. Najrzadziej spotykaną przyczyną skoliozy wrodzonej jest kręg połowiczy, mimo, że często jest on uważany za przyczynę tego problemu. Kręg połowiczy powstaje na skutek braku pojawienia się jednego z punktów chrzęstnienia i wynikającego z tego zaburzenia w tworzeniu się trzonów tego kręgu. Ten wadliwy krąg jest nierzadko uważany za przyczynę skoliozy, niemniej nie tylko on stanowi o tej nieprawidłowości posturalnej.
Ponieważ proces kostnienia typowych kręgów rozpoczyna się w okresie embrionalnym i zazwyczaj kończy w wieku 25 lat, istnieje bardzo duży wachlarz możliwości leczenia nieprawidłowych skrzywień kręgosłupa i deformacji głowy. Istotna tu jest znajomość anatomii i procesu rozwoju kręgosłupa. Staw szczytowo-potyliczny składa się z dwóch kłykci na kości potylicznej, które ślizgają się po dwóch wklęsłościach kręgu szczytowego, pozwalając na ruchy potakiwania głową. Krąg szczytowy obraca się wokół swojej osi, umożliwiając ruchy obrotowe głowy. W pozostałych częściach kręgosłupa stawy fasetowe nakładają się na siebie jak dachówki na dachu. Te trzy różne typy anatomiczne stawów reagują na te same siły podczas terapii – czyli dobrzuszne i doczaszkowe, wzdłuż funkcjonalnych płaszczyzn sklerotomów. Stopnie kątów stosowanych w trakcie terapii są ściśle narzucane przez obszar kręgosłupa, który jest jej poddawany.
Długa Akumata – mata do akupresury z poduszką – szaro-szara
Diagnostyka dysfunkcji kręgowych
Podczas diagnostyki skrzywień kręgosłupa, należy zwracać uwagę na wypukłości po każdej ze stron, wskazujące, że oba stawy fasetowe znajdują się w zgięciu lub przodozgięciu (dysfunkcja zgięciowa), a także na wgłębienia po każdej ze stron, co wskazuje na wyprost lub tyłozgięcie (dysfunkcja wyprostna). Staw fasetowy może również znajdować się po jednej stronie w zgięciu, a po drugiej w wyproście, co wskazuje na dysfunkcję zgięcia bocznego i rotację. Napięcie, skurcz mięśnia oraz brak ruchomości, ale bez wypukłości lub wgłębienia wskazują na pionową kompresję fasetowego kręgu.
Smagnięcie biczem
Główną siłą w wypadkach drogowych, w których następuje uderzenie od tyłu, jest kierunek pionowy. W momencie gdy kifoza piersiowa i lordoza lędźwiowa zostają nagle spłaszczone na skutek uderzenia o fotel samochodowy, kręgosłup ulega wydłużeniu, przemieszczając krąg szczytowy w górę w kierunku potylicy i kość krzyżową w dół, ku miednicy. Następnie głowa odchyla się do tyłu, naprężając powięź przednią i mięśnie, dlatego tez odczuwalny jest ból szyi oraz dolnych partii pleców. Terapia polega na podaniu pionowych wektorów poprzez spychanie w dół przez szczyt głowy, wzdłuż linii urazu oraz praca z usunięciem naprężenia w połączeniu klinowo – podstawnym czaszki. Istotna jest również praca z całym kręgosłupem włączając kość krzyżową, a także powięzi wątroby, gdyż na skutek uderzenia mogła zostać poruszona ze swojego prawidłowego położenia.
Wiedzy na temat powstania skoliozy i dysfunkcji kręgosłupa nigdy dość. Lubię wiedzieć, co z czego wynika i na co zwrócić uwagę podczas terapii, zwłaszcza jeśli ma się do czynienia z tak powszechnych schorzeniem, jakim jest skolioza.
Żródła:
C.A.Speece „Napięcia więzadłowo –stawowe. Osteopatyczne techniki manipulacyjne”, wyd. Galaktyka, Łódź 2017 r.
H.Bartel, „Embriologia“, wyd. PZWL, Warszawa 2018 r.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
O osteopatii serca
Każdy młody rodzic czeka na magiczne zdanie podczas badania USG – „serce już bije”. 22 dnia od zapłodnienia, kiedy zarodek ma 3 mm, jego serce już zaczyna bić, a rozwój tej niezwykłej pompy w ciele kończy się około 50 dnia od zapłodnienia – wraz z wykształceniem się przegród między przedsionkami i komorami. Początkowo jest płaską strukturą, z której staje się pojedynczą cewą sercową o rozwidlonych końcach.
Jak wygląda drugie po mózgu, centrum dowodzenia i jak z nim pracować wisceralnie? Dlaczego znajomość przepływu płynów ustrojowych jest tak ważna?
Serce pod lupą
Serce to nic innego jak pompa wprawiająca w ruch krew w naczyniach krwionośnych, a tym samym służąca zaopatrzeniu w krew wszystkich struktur i narządów organizmu. Serce jest autonomiczne, bije rytmicznie, niezależnie i automatycznie. Ma kształt stożkowaty i jest nieco większe niż zaciśnięta pięść danej osoby. Autonomiczny układ nerwowy wywiera modulujący wpływ na układ pobudzający serca i jego przewodzenie pod kątem bodźców, a tym samym na częstotliwość pracy serca, czas przewodzenia i siłę skurczu. Unerwienie współczulne na wysokość Th1-Th4 przebiega przez pień współczulny, nerw sercowy szyjny górny, środkowy i dolny, a także przez gałęzie sercowe piersiowe. Unerwienie przywspółczulne to jądro grzbietowe nerwu błędnego, a przebiega przez rdzeń przedłużony, poprzez gałęzie sercowe szyjne górne i piersiowe. Układ współczulny działa na zwiększenie częstotliwości pracy serca, skrócenie czasu przewodzenia z przedsionków do komór i na zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego, układ przywspółczulny zaś – ujemnie na powyższe czynności. Za unerwienie czuciowe osierdzia odpowiada gałąź osierdziowa nerwu przeponowego – ze splotu szyjnego, głównie C4.
Sprawa przepony
Nieprawidłowa praca serca lub zaburzenia związane z jego budową oddziaływują na większość narządów jamy brzusznej i klatki piersiowej. Dysfunkcje parietalne są związane oddziaływaniem na nerw błędny, odcinek piersiowy kręgosłupa, żebra i stawy żebrowo-kręgowe, stawy chrzęstne mostka i żeber, przedni układ powięziowy, z postawą kifotyczną i skoliozą, uszkodzeniami lub stłuczeniami mostka, ale również poprzez współdziałanie z układem oddechowym – z przeponą. Przyczyną dysfunkcji pracy serca mogą być dysfunkcje przepony w wyniku stanów zapalnych lub chorób opłucnej, a także struktur przechodzących przez przeponę, w wyniku zaburzeń przy miejscach przyczepów jej mięśni, zaburzenia pracy mięśnia lędźwiowego i czworobocznego lędźwi, podwyższone ciśnienie w jamie brzusznej, kiedy przepona zostaje wypchnięta ku górze. Na skutek dysfunkcji przepony obniża się ciśnienie w jamie brzusznej – przepona traci oparcie na trzewiach, co powoduje jej niskie ustawienie i w konsekwencji jej zwłóknienie.
Dysfunkcje wisceralne
Wszystkie narządy w sąsiedztwie przepony mogą ograniczać ruchomość osierdzia przez powierzchnię ślizgu, połączenia więzadłowe i powięziowe. Nieprawidłowa praca serca może mieć wpływ na płuca, pomiędzy którymi jest ono zakotwiczone, a także na podrażnienia i inne patologie tchawicy. Dysfunkcje serca to zaburzenia nerwu błędnego, układu współczulnego w obszarze szyjnym i zaburzenia rytmu serca, a ze strony układu krążenia mogą pojawić się problemy w zakresie krążenia dużego i małego, zaburzenia limfatyczne, zastój chłonki. Na serce ma wpływ uzależnienie od nikotyny, otyłość, zaburzenia rytmu, np. tachykardia lub migotanie przedsionków.
Diagnostyka różnicowa
Przy dysfunkcjach związanych z budową i pracą serca, w diagnostyce różnicowej należy zwrócić uwagę na nadciśnienie, zapalenie wsierdzia, osierdzia i mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, choroby zastawek serca, kardiomiopatie. Na serce mogą mieć wpływ choroby zapalne, takie jak toczeń rumieniowaty, twardzina układowa czy reumatoidalne zapalenie stawów.
O diagnostyce dysfunkcji serca
Utrata zdrowia związana z sercem ma wiele objawów. Pojawiają się bóle promieniujące w kierunku lewego barku, odcinka szyjnego i piersiowego, niepokój i poczucie lęku. Pacjent szybko się męczy – nawet przy wchodzeniu po schodach, ma duszności, zawroty głowy, pojawiają się obrzęki nóg i wzrost masy ciała, jako objaw niewydolności serca. Zwiększa się napięcie przepony i mięśnia prostownika grzbietu w obszarze piersiowym. Pojawiają się bolesne punkty – z przodu, od II do VI przestrzeni międzyżebrowej blisko mostka, a z tyłu na wysokości wyrostków kolczystych Th3 i Th4, a także wyrostek poprzeczny L1 po lewej stronie.
O terapii dysfunkcji
Serce, pomimo iż umiejscowione w chroniącej je klatce piersiowej, jest bardzo delikatną strukturą. Podczas terapii nie wolno stosować ucisku, a dotyk musi być naprawdę delikatny. Ucisk to nie tylko kompresja ze strony powięzi i struktur kostnych, ale również opór ze strony pacjenta. Subtelną techniką do stosowania w pracy z sercem jest technika ósemkowa, czyli podążanie za ruchem odbywającym się na kształt znaku nieskończoności (ósemki). Zwraca się tutaj uwagę na ruch unoszenia i obniżania klatki piersiowej zgodnie z ruchami przepony i ruch odbywający się dokoła osi nachylonej od przodu ku dołowi i lewej strony serca, który jest wypadkową zarówno odruchów skurczu i rozkurczu, jak i wszystkich sił, które na nie oddziaływają. Ruch ten jest opisywany jako odbywający się po konturze ósemki – o dwóch równych pętlach i odbywa się bez przerwy. Środkiem obydwu pętli jest ruch spoczynkowy, który anatomicznie odpowiada prawemu trójkątowi włóknistemu, a następnie podąża się za ruchami wewnętrznymi serca, pracując właśnie w kształcie ósemki. Najważniejsze w tej technice jest znalezienie punktu spoczynkowego, podążanie za pętlą ósemki i domknięcie jej, bez powiększania tej pętli i bez wzmacniania jej. Ta technika chociaż bardzo subtelna, może wywoływać u pacjenta silne reakcje emocjonalne, ważne jest więc, aby być na to przygotowanym.
O osteopatii serca i naczyń krwionośnych
Terapia osteopatyczna powinna przede wszystkim wspomagać funkcję serca, a także wymianę krwi obwodowej na poziomie miejscowym i w stosunku do objętości krwi krążącej. Aby zachować stałość i właściwą objętość służącą homeostazie organizmu, płyny ustrojowe, takie jak krew, chłonka, płyn mózgowo-rdzeniowy czy zewnątrzkomórkowy muszą być nieustannie wymieniane. Płyny ustrojowe wspomagają biomechanikę ciała, stanowią nie tylko środek, za pomocą którego transportowane są hormony, neuroprzekaźniki, elektrolity, ale tworzą także absolutnie niezbędną masę umożliwiającą rozchodzenie się po organizmie różnego rodzaju sil. Płyny ustrojowe nawadniają i zapobiegają chorobom, ale również magazynują energię, tak więc naczynia muszą mieć zagwarantowaną niezaburzoną, wzajemną wymianę. Jeśli jej nie ma, utrata mobilności i ruchomości oznacza utratę homeostazy organizmu na poziomie metabolicznym. Tutaj należy zadać sobie pytanie, czy mamy do czynienia z dysfunkcją, bo jeśli ona nie występuje nie powinno się zauważyć gromadzenia płynów ustrojowych ani spowolnienia wymiany płynów w postaci obrzęków czy pogrubiałych tkanek. Istotna jest również diagnostyka dysfunkcji, czy występuje ona obwodowo czy ośrodkowo – czyli w sercu czy w śródpiersiu. Istotne jest również przyjrzenie się, czy mamy do czynienia z jednym zaburzeniem w obrębie wymiany tętniczo-żylno-limfatycznej czy w obrębie samej tętnicy, żyły lub płynu mózgowo-rdzeniowego. Aby właściwie dobrać technikę służącą usunięciu konkretnego zaburzenia, niezbędne jest zrozumienie i poznanie głębokości i rozległości łańcuchów patologicznych – lezji – w ciele człowieka, a także szczegółowego mechanizmu działania żył i tętnic. Pomoże to zrozumieć, jak ciało próbuje dostosować swoje struktury do zmienionych warunków otoczenia.
Z ręką na sercu – jak jest u Ciebie z pracą z układem naczyniowym?
Korzystałam z książki: T.Liem, T.K.Dobler „Przewodnik po osteopatii wisceralnej”, wyd. MedPharma, Wrocław 2017 r.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Kształtki do masażu w gabinecie
Dbałość o komfort pacjenta podczas zabiegów rehabilitacyjnych, terapii manualnej lub masażu to podstawa udanej wizyty w gabinecie fizjoterapeuty. Niezbędne w terapii są rozmaite kształtki rehabilitacyjne, czyli specjalnie wyprofilowane bryły – wykonane z elastycznej pianki, odpornej na odkształcenia, która dostosowuje się do ciała pacjenta. Kształtki to niezbędnik każdego masażysty, a różnorodność kształtów i rozmiarów pozwala na wykorzystanie ich do wielu zadań. Ich kształt i rozmiar jest zależny od rodzaju zabiegu, jaki jest przeprowadzany i jaka część ciała jest wspomagana. Więc które wybrać?
Różnorodność kształtek rehabilitacyjnych
Kształtki to specjalnie wyprofilowane akcesoria, mające różne kształty, które dobiera się do pozycji, w której pacjent jest poddawany terapii. Można więc wyróżnić wśród nich kilka rodzajów kształtek.
Wałki rehabilitacyjne
Wałki rehabilitacyjne zalecane są najczęściej do wspomagania i podpierania odcinka szyjnego kręgosłupa, a także minimalizowania napięć w mięśniach, ścięgnach i powięziach. Można ich używać również wtedy, gdy pacjent leży na boku – wspomagają wtedy prawidłowe ułożenie ciała i zapewniają komfort pacjentom.
Półwałki do masażu
Półwałki do masażu stabilizują okolice lędźwi, kolan lub szyi, przez co poprawiają komfort leżenia pacjentów podczas takich zabiegów jak fizykoterapia, kinezyterapia czy masaże relaksacyjne. Pozytywnie wpływają na rozluźnienie napięcia. Półwałki są stosowane również w procesie kształtowania prawidłowej postawy.
Kliny rehabilitacyjne
Kliny rehabilitacyjne mają kształt trapezu lub trójkąta i najczęściej stosowane są parami. Są używane w celu wspomagania kończyn – szczególnie, gdy u pacjenta występują obrzęki. Użycie klinów wpływa również na rozluźnienie napięcia struktur tkankowych.
Kostki do rehabilitacji
Kostki do rehabilitacji zazwyczaj są używane podczas gimnastyki korekcyjnej, niemniej wpływają również rozluźniająco na ścięgna, mięśnie i więzadła. Kostki do rehabilitacji znajdują zastosowanie w masażu brzucha, pleców czy klatki piersiowej.
Kształtki – w parze z jakością
Kształtki do masażu powinny być wykonane z wysokiej jakości materiałów, odpornych na odkształcenia, pękanie, rozciąganie czy ścieranie. Odpowiednim materiałem będzie elastyczna pianka o odpowiedniej twardości, zapewniającej komfort użytkowania. Warto również zwrócić uwagę na certyfikaty CE. Kształtki rehabilitacyjne są łatwe do utrzymania w czystości i do dezynfekcji, są odporne na przebarwienia i przetarcia. Niezbędne w każdym gabinecie, mają tak szerokie zastosowanie, że bez nich trudno o komfortową pracę!
Wszystkie kształtki wraz z opisami znajdziesz tutaj –> Kształtki do rehabilitacji
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Dlaczego złość boli?
Który pacjent potrafi mówić o swoich negatywnych uczuciach? Latami upycha je w ciele, nie wyrażając ich. Napięcia w mięśniach powstają nie tylko na skutek przeciążeń związanych z nadmierną aktywnością fizyczną, czy utartym schematem wzorców posturalnych, ale wiele z nich ma podłoże psychogenne.
Biochemia stresu
Istnieją funkcje metaboliczne i psychologiczne, które sprawiają, iż psychologiczne i fizjologiczne aspekty stresu są ze sobą powiązane. Mogą być one spowodowane czynnikami powodującymi ów stres, takimi jak urazy fizyczne, sytuacja rodzinna, a także związana z karierą, zdrowiem i finansami. Długotrwały stres zdecydowanie potrafi wpłynąć na stan mięśni.
Stres powoduje zmiany biomechaniczne w mózgu, co do pewnego stopnia jest związane z produkcją neurotransmiterów, które zwiększają pobudzenie nerwowe. W mięśniach występują zmiany strukturalne, zwykle związane ze zwiększonym napięciem mięśniowym, które pogarsza efektywność krążeniową i zwiększa akumulację wapnia, kwasu mlekowego i kwasu hialuronowego. Zwiększeniu ulega również miejscowa kurczliwa aktywność mięśni, ponieważ wzajemne oddziaływanie między wapniem, a cząsteczką ATP prowadzi do fizjologicznych skurczów, które skracają i napinają pęczki mięśniowe.
Podtrzymywana aktywność metaboliczna w takich mięśniach zwiększa hiperaktywność neuronalną, która może stymulować odruchowe zwężanie naczyń krwionośnych prowadzące do miejscowej nadwrażliwości i bólu z przeniesienia.
Brak tlenu i niższe zaopatrzenie energetyczne spowodowane zmniejszonym przepływem krwi prowadzi do skurczu mięśni wskutek ich niedożywienia. W czasie utrzymywania tego skurczu następuje uszkodzenie siateczki sarkoplazmatycznej.
Stan zapalny stresu
Wrażliwa energetyczna pompa wapniowa reaguje zwiększając skurcz mięśniowy, który z powodu zubożenia pokarmowego prowadzi do coraz większego niedoboru energii. Ból jest elementem tego procesu, być może ze względu na nagromadzenie związków chemicznych – mogą to być bradykinina, wysięk zapalny lub histamina. Miejscowe napięcie powstałe z udziałem tych związków chemicznych oraz produktów przemiany materii lub miejscowego niedokrwienia jest wystarczającą przyczyną do wywołania skurczu, który może powodować miejscowe lub przeniesione objawy bólowe. Jeśli w tym czasie mięsień zostanie rozciągnięty, uwięziona aktyna i miozyna zmniejszają skurcz, dzięki czemu będzie mogła zostać zmagazynowana wystarczająca ilość ATP, umożliwiająca odtworzenie siateczki sarkoplazmatycznej, która z kolei ułatwi usunięcie zgromadzonych metabolitów. Stopień uszkodzenia mięśnia związany z tą sekwencją zmian całkowicie zależy od czasu, w którym możliwe jest utrzymanie tych warunków.
Organizm – zaciśnięta pięść
Istnieje charakterystyczny opis widocznych i wykrywalnych palpacyjnie wzorców zaburzeń, które są zbieżne z dysfunkcjami kostno-stawowymi i tkanek miękkich. Prostym przykładem jest porównanie organizmu do zaciśniętej pięści, która oznacza unieruchomienie, usztywnienie i nadmierne napięcie, a także niepokój emocjonalny. Trudność w wyrażaniu emocji powoduje w rezultacie ich stłumienie i skutkuje przewlekłym skurczem mięśni, które mogłyby być wykorzystywane w wyrażaniu tych emocji – zwłaszcza gniewu, strachu, złości i smutku. Kiedy mięśnie napinają się z powodu niemożliwości ich wyrażania, dostają mniej tlenu, pojawia się skurcz i co za tym idzie – ból. Istotne jest więc, aby przy ustalaniu przyczyn nadmiernego napięcia i skrócenia mięśni, brać pod uwagę czynniki emocjonalne, bo właśnie one mogą być przyczyną wielu dolegliwości.
Uważność na ból
Czy pacjenci z bólem dolnego odcinka kręgosłupa to stali bywalcy twojego gabinetu? Jeśli tak, to warto się przyjrzeć, czy ten ból ma charakter ostry, przewlekły, z uwzględnieniem powiązania go z resztą ciała, nie tylko z układem ruchu, ale również z emocjami i stanem odżywienia, pracą zawodową i sytuacją życiową. Pacjent żyjący w dużym stresie ze względu na swoją sytuację ekonomiczną i emocjonalną, pogrążony w przewlekłym bólu, być może nie będzie reagował inaczej, niż tylko krótkoterminowo na metody manualne, w których nie uwzględnia się różnorodnych sposobów radzenia sobie ze stresem. Idealną formą terapii objawów bólowych i dysfunkcji, które powstały wskutek głębokich przeżyć emocjonalnych, może być psychoterapia, relaksacja czy inne metody pracy z ciałem, na przykład ćwiczenia TRE. Do pacjentów z objawami psychosomatycznymi z pewnością nie należy podchodzić w rutynowy sposób i skupiać się wyłącznie na dysfunkcjach ich narządu ruchu, które mogą zwiększyć dolegliwości bólowe i wpływać na przeciążony system nerwowy. Również techniki MET mogą stanowić część procesu terapeutycznego, można je przedstawić jako formę autoterapii, angażując i wspomagając pacjenta.
Korzystałam z książki: L.Chaitow „Techniki energii mięśniowej”, wyd ELSEVIER, Wrocław 2011 r.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
O anatomii emocjonalnej
Anatomia człowieka to nie tylko atlas kości, narządów wewnętrznych, naczyń krwionośnych i nerwów. Ciała ludzkie różnią się od siebie nie tylko pod anatomicznym względem, ale również poprzez swoiste obrastanie w emocje, które kształtują nasz wygląd. To niezwykle dynamiczny proces – zarówno kinetyczny, jak i właśnie emocjonalny, który nadaje tożsamość, określony i rozpoznawalny kształt oraz sposób funkcjonowania człowieka. To swoista emocjonalna morfologia, a kształty anatomiczne odzwierciedlają przypisane im uczucia. Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego ludzie mają zapadnięte barki, wydęty brzuch czy wysoko uniesioną głowę i przyczyna nie tkwi w nieprawidłowej postawie czy objawem jest choroba?
Czy emocje mają kształt?
Badanie kształtu ciała to jego gatunkowa i emocjonalna historia. Kształt odzwierciedla naturę wyzwań, przed jakimi staje każdy człowiek. Odczuliśmy sztywność ze strachu? Dostaliśmy klapsa za brak spełniania oczekiwań rodziców? Wciąż jesteśmy dziećmi, które potrzebują przytulenia, ale boimy się to pokazać z obawy przed wstydem? Wszyscy to znamy, a te zdarzenia odzwierciedla nasze ciało, niosąc przez lata swoją historię – nawet jeśli uważamy, że tego nie widać.
Anatomia ciała wyróżnia się poprzez kształt, a w szczególności przez naszą dwunożność i fizyczną elastyczność. Pionowej postawie ciała nierozerwalnie towarzyszy emocjonalna historia – więzi rodzicielskich i oddzielenia, bliskości i oddalenia, akceptacji i odrzucenia. Zwarta sylwetka może odzwierciedlać opór, a zapadnięta klatka piersiowa – wstyd. Anatomia jest stanem, w jakim znajdują się nasze tkanki, a ten stan jest naszym postrzeganiem siebie, jako jednostek zdolnych do powiększania się i kurczenia, pobudzania i zaspokajania. Wewnętrzne odczuwanie siebie jest produktem ubocznym pracy naszych komórek, tonusu tkankowego i jest zakodowane w mózgu jako sposób naszego funkcjonowania. Kształt tkanki zatem odgrywa dużą rolę w determinowaniu naszych doznań i odczuć.
Emocjonalny plan ciała
Istnieje emocjonalny plan ciała. Nie patrzmy na nie jak na klasyczny, anatomiczny podział z kłębowiskiem łacińskich nazw, ale jak na różne tuby i warstwy, kieszenie i przepony, które współdziałają ze sobą. Mięśnie nadają poczucie rytmu, trzymania, uwalniania, skracania i wydłużania do zbierania w sobie.
Kości – wprowadzają odczucie kompresji i rozciągania. Wnętrzności dają doznania puchnięcia i zapadania, coś jak bycie pełnym i pustym. Brzuch jest centralną jamą ciała zawierającą płyny i narządy otoczone kośćmi i mięśniami, a płuca i serce znajdują się w sztywnych ścianach korpusu. Puste, miękkie i zwarte tkanki produkują inne doznania i odczucia niż ich twarde odpowiedniki. Pomiędzy pustym i pełnym toczy się dialog odczuwania, wpływając na wzorzec świadomości. Ludzki organizm to tuby zawierające się w innych tubach, coś na kształt potrójnej klepsydry.
Anatomia – warstwy i kieszenie
Anatomia emocjonalna daje inne spojrzenie na ludzkie ciało. Dzieli je na kieszenie, tuby, warstwy i przepony, co daje fascynujące i zupełnie inne spojrzenie na wszelkie dolegliwości i blokady, jakie mogą się w nim pojawić.
Kieszeń głowy jest otwarta i umożliwia widzenie, ma dwie podjednostki – podstawę mózgu wraz z otworem wielkim i rdzeniem kręgowym, jamę ustną, w której znajduje się język i jama nosowo-gardłowa prowadząca do tchawicy. W górnym segmencie znajduje się zwężenie, czyli szyja, która wraz z rozszerzeniem pnia mózgu i rdzeniem kręgowym tworzy móżdżek, który jest swoistym dyrygentem mózgu. Istnieją też przepony: językowa, otworu wielkiego, rdzenia kręgowego i podniebienia. W kieszeni klatki piersiowej znajduje się przepona zbudowana z dwóch kopuł z przechodzącym przez nią nerwem błędnym, przełykiem, tętnicami, żyłami i sąsiedztwem serca.
Warstwy górnej części klatki piersiowej i to, jak przepona jest związana ze ścianą klatki piersiowej, mostkiem, obojczykami i krtanią to istotny przekaz anatomii emocjonalnej.
Przepona jest przyczepiona do dolnych krawędzi żeber i związana z mięśniem czworobocznym lędźwi oraz z mięśniami brzucha, tworząc dużą płaszczyznę. Mięsień czworoboczny lędźwi łączy się z mięśniem biodrowym, stając się częścią kończyny dolnej. Dalej mamy dno miednicy wraz z mięśniem biodrowo-guzicznym i dźwigaczem odbytu.
O pulsacji i oddechu
Wszystkie warstwy i kieszenie łączy oddech. W każdym przedziale funkcjonuje złożony wzorzec pulsacji, który generuje i utrzymuje siłę i jest powiązany z emocjami. Każdy segment ma inną objętość, struktura głowy ma bardziej subtelną pulsację, a brzucha – pełniejszą. Pompa czaszkowa jest zamknięta w przestrzeni, co umożliwia większą ruchliwość, oddychanie w jamie piersiowej i funkcjonuje podobnie jak miech. Dzięki “przepływającemu” oddechowi można zauważyć, gdzie są blokady w ciele, czy przepływa on przez całą klatkę piersiową, brzuch, aż do miednicy, czy kończy się na którymś fragmencie.
Na mapę ciała składają się warstwy, tuby, kieszenie i przepona, które współdziałają ze sobą tworząc wzorzec pulsacji. To swoista energia tworząca kształty do działania. Sztywność, gęstość, puchnięcie oraz zapadanie się tub i kieszeni wpływa na ciągłość pulsacji. Związek pomiędzy tymi strukturami, a emocjami jest związany z podstawowym ruchem ciała – powiększyć się, rozszerzyć, skrócić, skompresować, towarzyszy mu uczucie dumy, pewności siebie, pozycji społecznej, czy po prostu zachowanie pionowej postawy.
Pod względem emocjonalnym człowiek jest jednością. W anatomii emocjonalnej bada się, jak dana osoba wyraża siebie, jaki jest zakres jej emocji i jakie są jej ograniczenia. Emocja to ruch, kiedy go nie ma pojawia się blokada. Warto przyjrzeć się swoim pacjentom z punktu widzenia ciała jako odzwierciedlania emocji, bo często one są przyczyną wielu dysfunkcji i chorób.
Wiedza totalna:
- Keleman „Anatomia emocjonalna”,wyd. Centrum Pracy z Ciałem, Koszalin 2015 r.
- A.Lowen, „Język ciała. Jak ciało pokazuje osobowość”, wyd. Centrum Pracy z Ciałem, Koszalin 2012 r.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Embriologia – nie tylko dla tych, co lubią od początku
Istnieją książki, które są jak przewodnik. Bez nich trudno mówić o jakichkolwiek początkach powstania organizmu ludzkiego, a taka właśnie jest „Embriologia” prof. Hieronima Bartla. Embriologia jest niezwykłą dziedziną wiedzy, która składa się zarówno z prawdy, jak i piękna. Dzięki żmudnym badaniom embriologów XIX i XX wieku, zdołano opisać rozwój prenatalny, stale jednak otwarte pozostaje pytanie o mechanizmy kierujące tym rozwojem. Do rozwoju embriologii przyczyniła się współczesna biologia molekularna, której odkrycia – zaaplikowane w badania embriologiczne – wyjaśniają prawdy, dzięki którym zarodek, płód i noworodek są tym fascynującym pięknem.
Co było pierwsze – jajko czy kura?
Opasły tom książki skrywa wiele, nie znaczy, że nudno. Autor książki prowadzi nas przez historię embriologii, która była znana już w starożytności. Z Egiptu, Babilonii, Indii, Chin, Meksyku i Peru pochodzą pierwsze, zadziwiająco precyzyjne opisy narządów rozrodczych kobiety oraz metod postępowania przy porodzie. Ciekawe są pierwsze greckie zapiski, pochodzące od filozofa Anaksagorasa z Kladzomen (500-428 p.n.e.), który uważał, że pierwsze zwierzęta powstają z ciepła, wilgoci i ziemi, a następne jedne z drugich, z gotowego, ukształtowanego zarodka. Twierdził także, że z zarodków pochodzących z lewej części organizmu rozwijają się organizmy żeńskie, a z prawej – męskie. Hipokrates z kolei zalecał obserwować rozwój jaja kurzego, gdyż na podstawie rozwoju tego ptaka można wnioskować o rozwoju człowieka.
XVII wiek przyniósł odkrycie plemników w 1677, a dokonał tego holenderski kupiec tkanin z Delft Anthonie van Leeuwenhoek. W 150 lat po opisaniu plemników, ojciec współczesnej embriologii, Karl Ernst von Baer, odkrył w 1827 r. komórkę jajową, opisał zygotę oraz blastocystę ssaków i ugruntował teorię listków zarodkowych. Chromosomy zostały odkryte w 1878 r. a ich ostateczną liczbę – 46 – ustalili dopiero w 1956 r. Japończyk Joe Hin Tijo i Szwed Jaohan Albert Levan.
Cały wiek XX to prace nad sztucznym zapłodnieniem i hodowlą zarodków ludzkich. Pierwszego zapłodnienia in vitro ludzkiej komórki jajowej przez plemnik dokonali w 1978 r. Anglicy, dr Patrick Septoe i dr Robert Edwards, który to otrzymał Nagrodę Nobla z fizjologii i medycyny w 2010 r. W Polsce pierwsze dziecko urodzone w wyniku zastosowania metody in vitro, przyszło na świat 12 listopada 1987 r, w klinice Akademii Medycznej w Białymstoku.
Idąc dalej za rozwojem genetyki, w 1997 r. urodziło się jagnię Dolly, po sklonowaniu dorosłej owcy, a jej narodziny, bez udziału ojca zostały uznane zarówno za przełom w nauce, jak w etyce.
Od zarodka do układu nerwowego
Książka jest absolutnym kompendium wiedzy o komórkach, w szczegółowy sposób ukazując, jak powstają poszczególne układy – poczynając od rozrodczego i uwzględniając gametogenezę, czyli cykl płciowy żeński i męski. Autor bardzo szczegółowo opisuje genetyczne i molekularne podstawy rozwoju zarodkowego ukazując cykl rozwoju zarodkowego od 4 do 8 tygodnia rozwoju, biorąc pod uwagę charakterystykę morfologiczną zarodka i płodu, budowę łożyska, zaburzenia genetyczne, wady dziedziczne, wady wywołane przez czynniki teratogenne. Szczegółowy opis wad i wskazań do diagnostyki prenatalnej, a także substancji chemicznych (leków), które mogą wpływać na nieprawidłowy rozwój zarodka jest naprawdę przydatny zwłaszcza, jeśli pracuje się z małymi dziećmi. Znakomicie opisany został syndrom FAS i jego skutki, ale równie szczegółowo wpływ innych substancji wpływających na rozwój zarodkowy, takich jak rozmaite infekcje, wirusy (różyczka, ospa, cytomegalia, toksoplazmoza), choroby metaboliczne (cukrzyca, nowotwory, gorączka, toczeń, małowodzie, wady wrodzone macicy), leki (hormony, niesteroidowe leki przeciwzapalne, psychotropowe, pochodne witaminy A, antybiotyki. Dobrze wiedzieć, jak działa na rozwój zarodka kofeina, niedobór witaminy A, palenie papierosów, dioksyny, niedobór cynku, metale ciężkie, leki przeciwwymiotne, kwas acetylosalicylowy, kortyzon, tabletki antykoncepcyjne a nawet promieniowanie z ekranu telewizora.
Autor szczegółowo opisuje metody diagnostyki prenatalnej, jej wskazania i zagrożenia.
Układ pod mikroskopem
W drugiej części książki można szczegółowo poznać rozwój poszczególnych struktur anatomicznych, włączając ich wady. Warto zajrzeć do książki po to, aby sprawdzić jak rozwijają się jamy ciała, krezki oraz przepona, gardło, twarz i szyja, by dalej przejść do poszczególnych układów – oddechowego, pokarmowego, moczowo-płciowego, sercowo-naczyniowego, nerwowego, szkieletowego, mięśniowego, kończyn i skóry, uwzględniając w osobnych rozdziałach krew, oko, ucho i narząd węchu. Jeśli jesteś zafascynowany mechanizmem klonowania i komórkami macierzystymi – tutaj również znajdziesz kluczową wiedzę. Na końcu książki znajduje się słownik podstawowych terminów embriologicznych, polsko-łacińsko-angielski.
Przyznam, że kupiłam tę książkę, „żeby ją mieć”, bez zaglądania do niej przez dłuższy czas. Niemniej praca z ciałem, zwykła ciekawość, obecność tak wielu schorzeń i dysfunkcji zwłaszcza u małych dzieci sprawiły, że sięgnęłam po „Embriologię” i przepadłam. Książka wraz ze słownikiem i bogatymi ilustracjami ma kilkaset stron, niemniej jest tak przystępnie napisana i wyjaśniająca przyczyny wielu dolegliwości, że naprawdę warto ją przeczytać i wspierać swoją wiedzę tak wszechstronnym kompendium. To jak podróż do krainy, w której był każdy i warto ją odbyć na nowo!
Sprawdź resztę naszych książek dla fizjoterapeutów dostępnych na Acusmed.pl
Przeglądaj według tematów:
książki fizjoterapeutyczne recenzjeWspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
