Mięsień gruszkowaty – jak rolować, aby nie bolał?
Dlaczego mięsień gruszkowaty jest tak ważny?
Gdyby powstał ranking mięśni stwarzających największe problemy niewątpliwie mięsień gruszkowaty byłby na pierwszym miejscu. Ten mały mięsień o trójkątnym kształcie ma ogrom funkcji i pełni bardzo istotna rolę w stabilizacji i ruchu miednicy oraz kończyn dolnych. Jeśli jego kondycja jest słaba lub napięcie zbyt wysokie – może być przyczyną potężnych dolegliwości bólowych. W utrzymaniu mięśnia gruszkowatego w dobrej formie pomagają produkty do rolowania, a w szczególności piłki do masażu.
Masaż rollerem oddziałuje na mięsień gruszkowaty, skutecznie łagodząc napięcia
Anatomia mięśnia gruszkowatego zwanego “gruszką”
Jedną z najważniejszych struktur układu ruchu jest rozpoczynający się na przedniej powierzchni kości krzyżowej i wędrujący, aż do uda mięsień gruszkowaty. Dzięki jego współpracy z innymi mięśniami pośladkowymi, możemy chodzić stabilnie, nie kiwając się na boki. Podczas różnych aktywności mięsień ten odgrywa istotną rolę w przenoszeniu ciężaru ciała, a jego dobra kondycja i siła przyczynia się do prawidłowej funkcji układu ruchu. Problem pojawia się w sytuacji, gdy na skutek różnych czynników przestaje on funkcjonować prawidłowo i staje się bardziej napięty, słaby i niewystarczająco elastyczny. Odczuwalny jest wtedy przykurcz mięśnia gruszkowatego. Taki stan często prowadzi do jego dysfunkcji, która może być przyczyną masywnych napięć i dyskomfortu.
Ciekawym i dość istotnym faktem na temat mięśnia gruszkowatego jest jego położenie względem nerwu kulszowego. W zależności od indywidualnego rozwoju istnieje kilka możliwości ich wspólnego ułożenia – nerw kulszowy przebiega nad lub pod mięśniem gruszkowatym. W niektórych przypadkach przebija mięsień gruszkowaty, biegnąc następnie dalej, wzdłuż tylnej powierzchni uda. Takie ułożenie predysponuje do dużych objawów bólowych w przypadku wzmożonego napięcia „gruszki”.
Czynniki, które wpływają na napięcie mięśnia gruszkowatego
Duże napięcie mięśnia gruszkowatego, obecność licznych aktywnych punktów spustowych oraz brak jego elastyczności może być spowodowany kilkoma czynnikami, na które warto zwracać uwagę, na co dzień – niezależnie od tego, czy jest się pracownikiem biura, czy wyczynowym sportowcem, to np.:
- spędzanie zbyt długiego czasu w pozycji siedzącej,
- osłabienie mięśni pośladkowych względem całego ciała,
- przeciążenie nadmiernym wysiłkiem fizycznym,
- praca w pozycji pochylonej lub klęczącej,
- przewlekły ucisk na pośladek (np. przez noszenie portfela w tylnej kieszeni).
Ból spowodowany złą kondycją mięśnia gruszkowatego może objawiać się różnie. Od lokalnego bólu w okolicy biodra, często odczuwanego, jako „wiercenie gdzieś w środku stawu”, do pseudo rwy kulszowej, przy której występują podobne objawy jak w przypadku dyskopatii lędźwiowo-krzyżowej, łącznie z zaburzeniami czucia w obrębie uda.
Popularna “gruszka” może być na tyle dokuczliwa, że ograniczy naszą aktywność fizyczną
Rolowanie pośladków receptą na napięcia
Aby unikać problemów z „gruszką” należy w miarę możliwości unikać wyżej wymienionych czynników lub jeśli to niemożliwe dbać o to, aby po dużym wysiłku fizycznym lub siedzeniu w biurze – odpowiednio rozluźniać i uelastyczniać swoje pośladki. Tu z pomocą przychodzą roller lub piłka do masażu.
Przy pomocy odpowiedniego sprzętu można skutecznie przeciwdziałać powstawaniu bólu mięśnia gruszkowatego lub jeśli taki wystąpi – zmniejszać swoje dolegliwości. Aby to zrobić, należy regularnie wykonywać proste ćwiczenia:
- Z wykorzystaniem piłki do masażu – w pozycji leżącej na plecach, podłóż piłkę do masażu pod pośladek w miejsce pomiędzy krzyżem a kością udową. Znajdź najbardziej bolesny punkt i przytrzymaj ucisk na piłkę, aż do ustąpienia objawów bólowych. Ćwiczenie powtórz na drugim pośladku. Chcąc uzyskać pożądany efekt rozluźnienia należy pracować na umiarkowanych odczuciach bólowych.
- Z użyciem wałka – usiądź pośladkiem, który chcesz rozpracować na rollerze. Przeciwna stopę załóż na kolano tak, aby lekko dociążyć masowane miejsce. Wykonuj przesuwny ruch rolowania w okolicy pośladka tak, aby sprawiało to lekki ból. Na każdy pośladek należy wykonać między 10-15 powtórzeń. Ćwiczenie może być powtarzane kilka razy dziennie – w zależności od indywidualnych preferencji.
Mięsień gruszkowaty – ćwiczenia uzupełniające
Regularny masaż rollerem lub piłką polecamy wspomagać ćwiczeniami wzmacniającymi pośladki i obręcz biodrową w celu ogólnego usprawnienia tej części ciała. Siła mięśni pośladkowych jest podstawą do prawidłowego funkcjonowania całego ciała i dobrej postury. Dbając o silna miednice, regularny masaż i ćwiczenia rozciągające można skutecznie zmniejszać dolegliwości bólowe, wynikające z wzmożonego napięcia mięśnia gruszkowatego lub działać profilaktycznie, aby takie objawy nigdy się nie pojawiły.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Jak dbać o łydki?
Co pomaga na napięte łydki?
Wiosna coraz bliżej. Sportowcy oraz fani aktywności fizycznej przenoszą się na zewnątrz. Są to między innymi biegacze, którym często doskwierają dolegliwości bólowe w obrębie nóg. Dziś skupimy się na jednym z najbardziej kłopotliwych mięśni dolnych partii, jakimi są mięśnie łydek.
Problematyczne mięśnie łydki
Mięśnie podudzia są bardzo częstym źródłem wielu dolegliwości. Mogą nie tylko boleć, ale ich napięcie może powodować również wiele problemów naczyniowych i przyczyniać się do powstawania zespołów bólowych grzbietu, głowy czy stóp. Co robić, aby trzymać swoje łydki w dobrej formie i zapobiegać przykrym konsekwencjom ich zwiększonego napięcia?
Ból łydek – komu doskwiera?
Osoby narażone na powiększone napięte mięśnie łydek, zazwyczaj wykonują pracę związaną z długotrwałym siedzeniem. To między innymi pracownicy biurowi czy kierowcy. Praca związana z pozycją stojącą, np. fryzjera czy fizjoterapeuty też nie jest korzystna na dolne partie nóg, ponieważ może wpływać na nie przeciążająco. Kolejną grupą ryzyka są zawodowi sportowcy, których podudzia ze względu na regularny, mocny trening są narażone na potężne obciążenia.
Biegacze należą do grupy osób, którym ból łydek może pokrzyżować wiele sportowych planów.
Objawy napiętych łydek
Wszystkie wyżej wymienione osoby łączy kilka faktów – objawów, które towarzyszą na co dzień ludziom, u których występuje problem „spiętych łydek”. Są to m.in.:
- sztywność mięśni łydek,
- obrzęki nóg,
- obrzęk stóp,
- ból podudzia pojawiający się po aktywności fizycznej lub przy długim spacerze,
- odczuwanie „kręcenia” podudzi, potrzeba poruszania stopami podczas leżenia i ciągłej zmiany pozycji nóg.
Skutki zaniedbywania mięśni łydek
Jeśli odczuwasz te objawy, możesz mieć problem ze zwiększonym napięciem mięśni łydek. Są to sygnały, na które należy zwrócić uwagę i podjąć działania, gdyż długotrwałe zaniedbywanie dolnych partii nóg, może skutkować poważnymi problemami z układem ruchu. Prowadzi to do problemów zdrowotnych o różnym podłożu, które niekiedy mogą być zagrożeniem dla zdrowia lub nawet życia pacjenta. Zła kondycja mięśni podudzi może skutkować powstawaniem takich dolegliwości jak:
- ostroga piętowa,
- tendinopatia ścięgna Achillesa,
- zapalenie rozcięgna podeszwowego,
- ból kolan, grzbietu, głowy,
- neuropatia (odczuwaniem mrowienia palców, grzbietu i podeszwy stopy),
- niedostateczny odpływem krwi żylnej, a w konsekwencji zakrzepica żył głębokich podudzia.
Aby zapobiegać wyżej wymienionym problemom, należy dbać o dobrą kondycję mięśni łydek. Jak to zrobić? Sprawa jest prosta, jednak wymaga dyscypliny i złożonego podejścia.
Jak dbać o swoje łydki?
Łydki, aby mogły funkcjonować prawidłowo – potrzebują kilku, równo rozwiniętych podstaw. To siła, wytrzymałość i elastyczność. Regularna aktywność fizyczna – spacery, wycieczki rowerowe czy trening na siłowni pomogą w uzyskaniu dwóch z nich – siły i wytrzymałości.
Najlepszą drogą do elastyczności mięśni jest ich regularne rozciąganie i masaż, który przy posiadaniu odpowiedniego sprzętu może być wykonany we własnym domu. Dobrym sposobem na dbanie o swoje łydki jest autoterapia z wykorzystaniem rollera do masażu, który w ostatnim czasie zyskuje coraz większą popularność. Jego używanie jest proste i stosunkowo przyjemne, a dzięki niewielkim rozmiarom można go zabrać wszędzie.
Ćwiczenia na łydki – rolowanie łydek
Rolowanie łydek można wykonywać codziennie o dowolnej, najbardziej korzystnej dla siebie porze. Aby to zrobić, należy usiąść na podłodze w pozycji siadu prostego i ułożyć roller pod jedną z łydek. Następnie, z lekkim dociskiem własnej masy ciała, wykonywać rolowanie od kolana, aż do końca ścięgna Achillesa. W celu uzyskania większych efektów, można docisnąć rolowaną łydkę drugą nogą i pod większym obciążeniem wykonywać ćwiczenie. Jest to technika bardziej bolesna i wymagająca większego wysiłku, dlatego jest polecana dla osób o większym stopniu zaawansowania. Rolowanie należy wykonywać w seriach po 10-12 powtórzeń na każdą ze stron, a ćwiczenie może być powtarzane nawet kilka razy dziennie.
Zalety rolowania łydek
Po wykonaniu rolowania, łydki staną się lżejsze, bardziej świeże i mniej napięte, a regularny masaż z użyciem rollera wspomaga ich dobrą kondycję, wymianę krwi żylnej i sprawność. Stan napięcia mięśni podudzi jest bardzo ważnym aspektem ogólnego zdrowia i sprawności fizycznej, dlatego warto za pomocą łatwych i powszechnie dostępnych przyrządów do masażu, zadbać o kondycję łydek, aby mogły wykonywać swoje zadania długo i bez problemów.
Wśród produktów marki Line Sport (przeznaczonych do rolowania mięśni), wyróżnia się między innymi: rollery do masażu, mini rollery, piłeczki do masażu czy Duoballe.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Czym są punkty spustowe?
Punkty spustowe – czym są i jak się ich pozbyć?
Ból jest sygnałem od naszego ciała. Jako objaw występuje w niemal każdym schorzeniu – informując nas o tym, że coś jest nie tak. Na wiele dolegliwości, nie tylko o podłożu mięśniowym czy stawowym, nasze ciało reaguje wzmożonym napięciem. To naturalna reakcja na stresową sytuację. Przewlekłe, wzmożone napięcie tkankowe może prowadzić do powstawania mięśniowo-powięziowych punktów spustowych. Czym one są i jakie dolegliwości mogą powodować?
Czym są punkty spustowe?
Punkt spustowy to nadwrażliwe miejsce w obrębie mięśnia, ścięgna lub więzadła. Można go wyczuć, lokalizując w obrębie tkanki grupę stwardniałych, przeskakujących włókien. W takim napiętym paśmie, skupiając się nieco bardziej na jego strukturze, możliwe jest wyczucie punktu spustowego. To mała grudka, kulka o rozmiarach między 2-10mm. Najczęściej powstaje w okolicy tzw. płytek granicznych, które są miejscami zakończeń nerwowych zaopatrujących brzuśce mięśniowe. Każda osoba posiada takie punkty, występują one nawet u dzieci. Nie oznacza to jednak, że ich obecność zawsze skutkuje dolegliwościami bólowymi.
Punkty spustowe możemy podzielić na dwie, podstawowe kategorie:
- punkty spustowe aktywne – powodujące ból w obrębie samego punktu lub rzutujący na inne struktury,
- punkty spustowe utajone – nie prowokujące objawów bólowych.
Punkty aktywne mogą powstać w każdym mięśniu, więzadle czy ścięgnie, a ich obecność oznacza ból. Bardzo często zdarza się, że dolegliwości nie pojawiają się w miejscu samego punktu, tylko w strefie, do której oddaje on swoje objawy. Taki rodzaj objawów nazywamy bólem rzutowanym. Przykładem mogą być bóle głowy spowodowane punktami spustowymi na mięśniach karku lub ból kolana, spowodowany wzmożonym napięciem mięśni uda.
Odpowiedni nacisk na punkty spustowe pozwala na pokonanie bólu występującego w wielu miejscach naszego ciała.
Jak powstają punkty spustowe i jakie są objawy z nimi związane?
Istnieje kilka teorii na temat powstawania mięśniowo-powięziowych punktów spustowych. Do tej pory wątpliwości zostały rozwiane jedynie co do przyczyn ich tworzenia. Wśród takowych wymienia się:
- wiek,
- brak aktywności fizycznej,
- urazy spowodowane upadkiem lub nagłą reakcją na daną sytuację (np. zmiana kierunku biegu w koszykówce),
- zła postawa ciała,
- przeciążenie mięśni,
- chroniczny stres,
- niedobory witamin C, D, B, kwasu foliowego i żelaza,
- niedobór snu,
- ograniczony lub zbyt duży zakres ruchomości stawów.
Aktywne punkty spustowe mogą powodować nie tylko dolegliwości bólowe mięśni. Do objawów zalicza się także takie, które pozornie nie są związane z wzmożonym napięciem tkankowym takie jak: zawroty głowy, kaszel, bóle zamostkowe (jak w zawale serca), bóle narządów rodnych. Popularne kontuzje takie jak łokieć tenisisty, kolano skoczka, konflikt podbarkowy – są między innymi powodowane przez aktywne punkty spustowe! W przypadku wyeliminowania przez specjalistyczne badania innych przyczyn danej dolegliwości (jak np. ostry uraz czy poważna patologia) – źródło bólu może leżeć właśnie w napiętych punktach zlokalizowanych w okolicznych tkankach.
Jak leczyć punkty spustowe?
Leczenie aktywnych punktów spustowych opiera się o diagnostykę danego obszaru, znalezieniu napiętych pasm tkankowych i ich terapii. Ze względu na bardzo duże zainteresowanie tą dziedziną nauki, w ostatnich latach powstało kilka, skutecznych metod leczniczych. Są to na przykład:
- suche igłowanie (dry needling) – bardzo skuteczna metoda terapii punktów spustowych, polegająca na ich dezaktywacji za pomocą igły akupunkturowej,
- techniki manualne z użyciem ucisku ischemicznego – polegające na chwilowym blokowaniu zaopatrzenia danego miejsca w krew i wyłączeniu jego aktywności – przy pomocy silnego ucisku dłonią lub narzędziem do terapii,
- rolowanie mięśni – przy pomocy rollera do masażu lub piłeczki do masażu.
Rolowanie punktów spustowych
Aby zniwelować napięcia, spowodowane przez punkty spustowe – za pomocą rollera lub piłki do masażu – należy zlokalizować grupę napiętych włókien mięśniowych, których ucisk prowokuje odczuwanie dolegliwości. Następnie podłożyć wałek lub piłkę pod daną partię mięśni i docisnąć ją do rollera – przy użyciu masy własnego ciała. Taki ucisk należy przytrzymać aż do wygaszenia dyskomfortu (czasem może to trwać nawet kilka minut!). Napięte punkty można poddawać terapii nawet kilka razy dziennie!
Najbardziej precyzyjnym przyrządem do rozbijania punktów spustowych jest piłka do masażu. Automasaż piłeczką najlepiej zastosować po wcześniejszym rolowaniu dużym wałkiem, który pozwoli zlokalizować najbardziej bolesne miejsca.
Należy pamiętać, że punkty spustowe są objawem zaburzenia, a nie jego pierwotną przyczyną. Dlatego, aby uzyskać trwały efekt i na stałe pozbyć się dolegliwości, należy skonsultować się ze specjalistą (fizjoterapeutą lub lekarzem), który pomoże w znalezieniu przyczyny bólu i doborze odpowiednich ćwiczeń lub programu leczenia ukierunkowanego na pozbycie się pierwotnej przyczyny dysfunkcji.
Bibliografia:
Simons DG, Travell JG, Simons LS. Travell & Simons’ myofascial pain and dysfunction: upper half of body. Lippincott Williams & Wilkins; 1999.
Eduardo Vázquez Delgad, et al. Myofascial pain syndrome associated with trigger points: A literature review. (I): Epidemiology, clinical treatment and etiopathogeny Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2009 Oct 1;14 (10):494-498.
Simons DG, Dommerholt J. Myofascial trigger points and myofascial pain syndrome: a critical review of recent literature. Journal of Manual & Manipulative Therapy. 2006 Oct 1;14(4):125E-71E.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Łokieć tenisisty – domowe sposoby z rollerem
Rolowanie mięśniowo-powięziowe w przypadku łokcia tenisisty
Łokieć tenisisty to schorzenie bardzo powszechne. Dotyka sporą grupę osób, niekoniecznie grających zawodowo w tenisa. Bardzo często pojawia się u osób pracujących manualnie, fizycznie lub biurowo, u których łatwo o występowanie zmian przeciążeniowych mięśni dłoni oraz przedramion.
Ból łokcia – zrozum istotę problemu!
Schorzenie to nie bierze się znikąd. Najczęściej jest wynikiem długotrwałych, powtarzających się mikrouszkodzeń ścięgien mięśni prostowników nadgarstka. Mogą być one wywołane przez wiele czynników i często trudno jest określić bezpośrednią przyczynę powstawania łokcia tenisisty.
Najczęściej na problemy z tym schorzeniem narażone są osoby między 30 a 50 rokiem życia, wykonujące pracę fizyczną, związaną z powtarzalnymi ruchami skrętnymi lub zgięciowymi dłoni i przedramienia, np. mechanicy samochodowi, stolarze czy pracownicy budowlani. Ze względu na długotrwałą pozycję przy klawiaturze i częsty brak aktywności fizycznej – pracownicy biurowi także są narażeni na problemy tego typu!
Łokieć tenisisty – objawy
- Ból po zewnętrznej stronie łokcia nasilający się przy wysiłku, czasem także spoczynkowy,
- Obrzęk tkanek miękkich w okolicy stawu łokciowego,
- Ograniczenie ruchomości nadgarstka oraz stawu łokciowego,
- Zaczerwienienie i ocieplenie skóry w okolicy przyczepów ścięgnistych prostowników nadgarstka,
- Zmniejszenie siły chwytu dłoni.
Rolowanie w przypadku łokcia tenisisty
Rolowanie mięśniowo-powięziowe jest bardzo przydatną metodą w przypadku wszystkich problemów związanych z entezopatiami. W łokciu tenisisty, metoda masażu rollerem znajduje swoje zastosowanie w łagodzeniu napięć oraz przywracaniu prawidłowego zakresu ruchomości stawów. Mięśnie wymagające szczególnej uwagi to:
- prostowniki nadgarstka
- mięsień trójgłowy ramienia (głowa przyśrodkowa)
- mięsień nadgrzebieniowy
Punkty spustowe prowokujące objawy bólowe w przypadku łokcia tenisisty
Nadmierne napięcie tych grup mięśniowych może prowokować powstawanie napięć w obrębie bocznego przedziału stawu łokciowego, dlatego poprzez odpowiednią terapię z użyciem rollera do masażu, można skutecznie je eliminować, aby poczuć się lepiej!
Domowe sposoby na łokieć tenisisty – jaki roller wybrać?
Dobrze w przypadku łokcia tenisisty sprawdzają się rollery niewielkich rozmiarów. Sprawdzonym wyborem będzie również piłka do masażu, która jest uniwersalnym przyrządem do terapii spiętych mięśni. Dzięki kształtowi kuli, istnieje możliwość precyzyjnego odnalezienia bolesnych punktów spustowych oraz pracy w ich obrębie.
Dowiedz się więcej o zastosowaniu piłeczek w artykule Piłka do rolowania – pomóż ciału się zregenerować!
Dobrym uzupełnieniem terapii z użyciem piłeczki, będzie użycie mini rollera Line Sport, który pozwoli na wykonanie autoterapii, mającej na celu ogólne rozluźnienie tkanek – zwłaszcza w przypadku łokcia tenisisty. W przypadku tej dolegliwości, masaż mini rollerem najlepiej wykonywać wzdłuż przedramienia – np. podczas siedzenia przy biurku lub stole. Poprzez zastosowanie rolowania mięśniowo-powięziowego oraz pracy w okolicy najbardziej bolesnych i napiętych mięśni można osiągnąć duże efekty, odbudować zdolności motoryczne dłoni i przedramienia oraz złagodzić napięcia, które są największym problemem w przypadku tego rodzaju schorzeń!
Ból łokcia – terapia domowa a wizyta u fizjoterapeuty
Należy jednak pamiętać, że każdy przypadek entezopatii powinien zostać skonsultowany z fizjoterapeutą lub lekarzem, który pomoże w doborze terapii oraz zaplanowaniu leczenia. Rolowanie mięśniowo-powięziowe często bywa niewystarczającym środkiem terapeutycznym w schorzeniach o charakterze zapalnym, jakim jest łokieć tenisisty, dlatego warto skonsultować swój przypadek ze specjalistą!
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Piłka do rolowania – pomóż ciału się zregenerować!
Zastosowanie piłki do rolowania
Przy wyborze odpowiedniego sprzętu do odnowy i regeneracji ciała, często pojawia się pytanie – co powinnam/powinienem wybrać dla siebie? Gama przyrządów do automasażu jest coraz szersza. W tym wpisie dokładnie przybliżę, czym jest piłka do rolowania, która wydaje się być najbardziej popularnym produktem wykorzystywanym do autoterapii! Zapraszam!
Piłka do masażu – przyrząd dla każdego
Piłka do masażu podbija serca osób dbających o swoje ciało na całym świecie. Ze względu na swoją kompaktowość oraz uniwersalne zastosowanie – stała się niemal niezbędnym wyposażeniem każdej osoby, która chce zadbać o formę swoich mięśni i stawów. Piłka do rolowania najczęściej używana jest przez sportowców, jednak ceniona jest także w środowisku pracowników biurowych oraz osób pracujących fizycznie.
Piłki do masażu – gwarancja głębokiego masażu
Zastosowanie piłki do masażu opiera się o zasady podobne do tych, które obowiązują przy stosowaniu klasycznych rollerów do masażu. Różnica pomiędzy nimi polega na uniwersalności zastosowania oraz głębokości i mocy wykonywanego masażu. Podczas gdy roller lepiej nadaje się do masażu dużych, powierzchownych grup mięśniowych, tj. mięśnie ud czy grzbietu – piłka do rolowania spełnia swoją funkcję w autoterapii mięśni położonych głębiej, lub tych, przy których wymagane jest użycie nieco większej siły – np. mięśni pośladkowych czy głębokich mięśni grzbietu. Doskonale nadaje się także do terapii mięśni obręczy barkowej, karku czy stopy. Dzięki kształtowi piłki, podczas masażu większa siła działa na punkt o mniejszej powierzchni, dlatego jest ona często używana przy problemach spowodowanych obecnością aktywnych mięśniowo-powięziowych punktów spustowych – powstających na skutek przeciążeń, nieprawidłowej postawy ciała czy złej ergonomii pracy i uprawianej dyscypliny sportowej.
Jak stosować piłkę do rolowania?
W praktyce, masaż piłką wygląda podobnie do tego wykonywanego rollerem i polega na swobodnych ruchach „przetaczania” po wybranej grupie mięśniowej – przy użyciu własnego ciężaru ciała. Dodatkowo, dzięki niewielkim rozmiarom, piłeczka marki Line Sport umożliwia skupienie się na najbardziej newralgicznych miejscach ciała i małych mięśniach, które często sprawiają spore problemy!
Którą piłkę do rolowania wybrać?
W zależności od opracowywanej okolicy ciała, istnieją 2 możliwości wyboru piłki do rolowania. Pierwszą z nich jest piłeczka w formie pojedynczej kuli, która sprawdzi się przy potrzebie uniwersalnego stosowania do każdej grupy mięśniowej.
Drugą możliwością jest podwójna piłka do masażu Duoball, która jest formą połączenia dwóch piłek w jednym sprzęcie. Dzięki temu, podwójna piłka do rolowania może być przydatna w masażu mięśni grzbietu i karku, co jest szczególnie dobrym rozwiązaniem dla osób wykonujących pracę w pozycji siedzącej lub stojącej.
Oba rozwiązania, ze względu na swoje wszechstronne zastosowanie – są dobrym sposobem na wykonanie automasażu! Charakterystyczny kształt i niewielki rozmiar piłki do rolowania czynią z tych produktów także dobrych towarzyszy podróży, gdyż zmieszczą się nawet do niewielkiego plecaka. Pamiętaj, aby przed zastosowaniem masażu piłką lub rollerem, skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą – w celu wyeliminowania ewentualnych przeciwwskazań do autoterapii i jeśli to potrzebne – uzupełnienia jej o indywidualną terapię!
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Zespół cieśni nadgarstka a rolowanie
Zastosowanie rollera w zespole cieśni kanału nadgarstka
Zespół cieśni nadgarstka – zrozum istotę schorzenia
Aby zrozumieć istotę powstawania zespołu cieśni nadgarstka krótko wyjaśnijmy, o co chodzi. Kanał nadgarstka jest miejscem stworzonym po to, aby dać przestrzeń i swobodę ruchu dla struktur nerwowych i ścięgien zaopatrujących dłoń. Kanał nadgarstka jest pewnego rodzaju „otworem”, znajdującym się u podstawy dłoni – mniej więcej w miejscu gdzie każdy z nas posiada zmarszczki powstałe na skutek zginania ręki. Przez kanał nadgarstka przebiegają:
- nerw pośrodkowy
- ścięgna zginaczy nadgarstka i palców
Mini roller rozwiązaniem na pierwsze objawy
Rolowanie w przypadku zespołu cieśni nadgarstka
Co robić kiedy dolegliwości są poważne?
W przypadku nawracających, nasilających się dolegliwości należy zasięgnąć porady fizjoterapeuty lub lekarza, który pomoże w doborze ćwiczeń domowych oraz wykona serię terapii manualnej – będącej bardzo skutecznym środkiem leczniczym w przypadku zespołu cieśni kanału nadgarstka. Techniki takie jak neuromobilizacje, mobilizacje stawów nadgarstka czy suche igłowanie są sprawdzonym i pewnym środkiem walki z tym schorzeniem. Kiedy dłoń jest poważnie zaniedbana, dolegliwości narastały latami i występują poważne ubytki w sile i sprawności ręki – niezbędnym rozwiązaniem może okazać się zabieg operacyjny – powinien on jednak być traktowany, jako ostatnia deska ratunku.
Zarówno w przypadku lekkich, początkowych dolegliwości jak i tych, które trwają latami i wiążą się z poważnymi objawami – rolowanie z użyciem mini rollera jest dobrym sposobem leczenia lub uzupełniania innych metod leczniczych i istotnie wpływa na efektywność dobranej terapii. Zespół cieśni nadgarstka wcale nie musi być Twoim długotrwałym problemem.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Bolą Cię kolana? Zadbaj o swoje czwórki!
Mięsień czworogłowy uda – jeden z największych mięśni
Mięsień czworogłowy uda jest jednym z największych i najsilniejszych mięśni ciała człowieka. Odpowiada przede wszystkim za wyprost kolana i zgięcie w stawie biodrowym, co czyni z niego podstawowa strukturę potrzebna do chodu, biegania i jakiegokolwiek przemieszczania się. Jego dobra kondycja pozwala na dobre funkcjonowanie kończyn dolnych i życie bez bólu w ich obrębie.
Dlaczego kolano boli?
Jedna z najczęstszych dolegliwości bólowych kończyn dolnych jest niewątpliwie ból kolan. Ze względu na skomplikowaną budowę tych stawów – istnieje w nich wiele struktur, które „mogą boleć”. Mimo wszystko – kolano nie jest z porcelany i uszkodzenie tak masywnej części ciała wymaga sporej siły. Dopóki nie dojdzie do poważnego urazu, który spowoduje naruszenie konstrukcji kolana, pozostaje ono w dobrej kondycji przez długi czas. Dlaczego, więc tak wiele osób odczuwa w tej okolicy ból? Problem najczęściej tkwi w złej kondycji mięśni czworogłowych, które są głównymi prowokatorami dolegliwości bólowych stawów kolanowych.
Mięsień czworogłowy u lekkoatletów i rowerzysty
Mięsień czworogłowy, pieszczotliwie zwany „czwórką” leży po przedniej stronie uda i rozpościera się od miednicy, aż do kości piszczelowej. Jest potężny w swoich rozmiarach i funkcji. Dzięki niemu możemy wstawać, chodzić, pokonywać schody i przemieszczać się. W wielu sportach między innymi w sprincie, biegu przez płotki, skoku w dal, skoku wzwyż, skoku o tyczce czy w kolarstwie, jego kondycja jest bardzo ważna, gdyż przyczynia się znacznie do siły wyskoku, szybkości biegu i jazdy na rowerze. Problem pojawia się, kiedy musi wykonywać pracę większą niż ta, do której został rozwinięty lub na skutek zaniedbania jest skrócony i nierozciągnięty.
Piłeczka do masażu Line Sport 12 cm
Ból kolana a mięsień czworogłowy
Na skutek takiego stanu – często pojawia się ból kolana. Potrafi być na tyle intensywny, że uniemożliwia, jakąkolwiek aktywność fizyczna – z bezbolesnym chodzeniem włącznie. Najbardziej odczuwalny ból, w przypadku jego związku z mięśniem czworogłowym uda, pojawi się podczas chodzenia po schodach, przysiadów, biegania oraz wyskoków. Najczęściej będzie zlokalizowany tuż pod rzepką lub po jej bocznych stronach. W takim wypadku można stosować wiele rodzajów leczenia, włączając w to środki farmakologicznie, jednak dopóki nie zbadamy o mięsień czworogłowy – efekt takiego postępowania okaże się raczej marny.
Jak walczyć z bólem – czyli jak rolować mięsień czworogłowy?
Z pomocą dla wszystkich „czworkowiczów” przychodzi terapia rollerem do masażu lub piłką do masażu. Rolowanie wykonywane w domu lub na hali sportowej bezpośrednio po treningu z użyciem takiego sprzętu, może przynieść zdecydowaną ulgę. Aby prawidłowo zadbać o swoje mięśnie czworogłowe należy przy pomocy rollera lub piłki do masażu wałkować udo w pozycji leżącej.
- Najpierw na brzuchu – położyć roller pod przednia stronę uda i rolować je wzdłuż (od pachwiny, aż do samego kolana) podpierając się dłońmi i drugim kolanem o ziemię. Po 10 – 12 powtórzeniach można przejść do wewnętrznej strony uda podkładając roller pod odwiedzona i zgięta nogę (w pozycji żabki) i rozmasować przyśrodkową stronę mięśnia czworogłowego i otaczające grupy.
- Następnie w pozycji na boku – należy położyć roller pod zewnętrzna stronę mięśnia czworogłowego i przemieszczać go podobnie, jak w pozycji pierwszej – od biodra, aż po same kolano. Ta pozycja może być bardziej bolesna niż pozostałe, jednak przynosi duża ulgę przy objawach bólowych.
- Za pomocą piłki do masażu można rozpracować najbardziej napięte i bolesne punkty mięśniowe, które najczęściej znajdują się w przyśrodkowej części mięśnia czworogłowego oraz na jego szczycie – tuż pod kością biodrową. Ucisk przez dłuższą chwilę, aż do ustąpienia odczuć bólowych jest skuteczną i często używana formą pracy z mięśniem czworogłowym.
Roller do masażu z mini wypustkami – Line Sport
Pamiętaj!
Regularne rolowanie mięśni czworogłowych rollerem w połączeniu z terapią jego punktów spustowych piłką do masażu korzystnie wpływają na elastyczność i sprawność tej grupy mięśniowej. Osoby borykające się z bólem kolan, z pewnością docenią taki rodzaj autoterapii w domu. Należy jednak pamiętać, że każdy zespół bólowy powinien w pierwszej kolejności zostać skonsultowany ze specjalista – gdyż ból kolan może być powodowany przez szereg innych schorzeń, niekoniecznie powiązanych z wzmożonym napięciem mięśniowym. Jeśli nie zaistnieją przeciwwskazania do terapii rollerem – stanie się ona świetnym uzupełnieniem rehabilitacji.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Tenisisto! Zadbaj o regenerację swoich mięśni
Tenis – sport indywidualny
Dla każdego tenisisty, amatora czy profesjonalisty, odnowa biologiczna i prawidłowe dbanie o własne ciało to klucz do sukcesu. Ze względu na to, że tenis jest sportem indywidualnym, w tej dyscyplinie nie ma miejsca na kontuzje i każdy uraz, który wymaga przerwy działa negatywnie na wynik zawodnika w ciągu całego sezonu.
Tenis jest sportem kontuzjogennym
Podczas gry, na skutek ogromnych obciążeń powodowanych przez szybkość, zmienność i nieprzewidywalność tego sportu, tenisista jest bardzo narażony na urazy. Wg badań naukowych, tenisiści są jedną z najbardziej narażonych na kontuzje grup sportowców. Głównie występują u nich urazy barku i kończyny górnej, jednak bardzo często zdarzają się także obrażenia kończyn dolnych oraz tułowia. Dlatego tak ważne jest, aby umieć im zapobiegać. Oprócz dobrego treningu motorycznego, istotnym aspektem treningu jest odnowa biologiczna. Nie każdy jednak posiada środki i możliwości, aby zapewnić sobie stałą opiekę fizjoterapeuty – tu z pomocą przychodzi metoda rolowania mięśniowo-powięziowego. Zaopatrując się w niewielkich rozmiarów sprzęt – będziesz w stanie sam zadbać o swoje mięśnie.
Urazy u tenisisty
Do najczęstszych urazów w tej dyscyplinie należą:
- łokieć tenisisty (zmiany przeciążeniowe mięśni prostowników nadgarstka),
- zespoły bólowe stożka rotatorów, barku,
- cieśń nadgarstka,
- skręcenie stawu skokowego,
- naciągnięcia, naderwania mięśni,
- tendinopatie ścięgna Achillesa,
- złamania zmęczeniowe kości (najczęściej V kości śródstopia).
Przyczyną w/w urazów są zazwyczaj długotrwałe przeciążenia, rzadziej nagłe sytuacje. Dlatego dzięki odpowiedniemu dbaniu, o jakość mięśni, zawodnik jest w stanie zapobiec wielu kontuzjom lub zdecydowanie zmniejszyć ich intensywność.
Rolowanie mięśniowo-powięziowe dobrą metodą odnowy biologicznej
Wałek do masażu
Odpowiedni wałek do masażu, pomoże zadbać o każdą partię ciała. Podstawowym rollerem, uniwersalnym dla każdej partii ciała będzie standardowy roller do masażu Line Sport. Dzięki niemu zawodnik będzie w stanie zadbać o duże grupy mięśniowe tj. uda, łydki, grzbiet czy klatka piersiowa. Ze względu na jego niewielkie rozmiary można go ze sobą zabrać wszędzie – na trening czy zawody sportowe. Wałek do masażu jest najskuteczniejszy w odprężeniu nóg i pozwala uniknąć kontuzji związanych właśnie z kończynami dolnymi.
Roller do masażu Line Sport – kliknij i zobacz
Mini roller do masażu
Kolejnym wartościowym typem jest mini roller do masażu, który idealnie nadaje się do wałkowania przedramion, stóp i dłoni – bardzo narażonych na urazy w tenisie. Dzięki mini wałkowi można dotrzeć do mniejszych grup mięśniowych w małych partiach ciała, które wymagają bardziej precyzyjnej pracy. Stosowanie Mini Rollera niweluje ryzyko wystąpienia kontuzji.
Mini roller do masażu Line Sport
Piłeczka do rolowania
Dobrym sposobem na masaż jest rolowanie z użyciem piłki. W naszym sklepie dostępna jest piłka do masażu, dzięki której można dotrzeć do głęboko położonych partii mięśniowych, czy dokładnie rozmasować stopę.
Piłka do masażu 8 cm Line Sport
Jak zapobiegać kontuzjom?
Ze względu na kompleksowość dyscypliny sportowej, jaką jest tenis, warto podejść całościowo do organizmu zawodnika i dbać o odnowę biologiczną całego ciała. Automasaż za pomocą wałków jest dobrym sposobem na zapobieganie kontuzjom – usprawnia krążenie krwi, przyspiesza regenerację po wysiłku i pomaga zwiększyć elastyczność mięśni, co bezpośrednio przekłada się na lepsze wyniki sportowe i mniejsze ryzyko urazu. Aby usprawnić swoje ciało i być mniej podatnym na kontuzje – regularnie wykonuj sesje masażu przy użyciu rollerów do masażu.
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Wybór rollera oczami fizjoterapeuty
Wałek do rolowania. Czym się kierować podczas zakupu?
Od kilku lat w Polsce coraz większą uwagę poświęca się powięzi i tak zwanemu Foam Rollingu. Korzystanie w fizjoterapii z piłek i rollerów ma na celu wywołanie ogólnego wpływu na tkankę powięziową, skutkując rozerwaniem złączonych fragmentów powięzi.
Na co wpływa rolowanie rollerem i piłką?
Rolowanie pozytywnie wpływa na pracę mięśni, układu krążenia, a także samej tkanki powięziowej, przywracając chorym tkankom elastyczność, mobilność, ukrwienie oraz poprawiając możliwości regeneracyjne. Natomiast wykorzystanie piłek, gwarantuje nam działanie bardziej miejscowe, wywierające zdecydowanie głębszy wpływ na wybraną tkankę oraz dające nam możliwość „dotarcia” do trudno dostępnych tkanek.
Roller do masażu Line Sport – kliknij i przejdź do sklepu
Jaki roller wybrać?
Właściwy dobór rollera do potrzeb pacjenta, powinien uwzględniać pod kątem technicznym, co najmniej trzy podstawowe kryteria:
- rodzaj,
- twardość
- jakość wykonania rollera.
Dodatkowymi kryteriami w wyborze wałka do masażu mogą być:
- poziom codziennej aktywności fizycznej,
- płeć,
- wiek użytkownika
- obszycie, wzór,
- waga,
- rozmiar rollera.
Typy rollerów
Powierzchnia rollera
Rodzaj rollera, czyli jego kształt stanowi ważną kwestię. Podstawowe typy wałków jakie możemy spotkać pod tym względem, to rollery:
- Z powierzchnią jednolitą płaską – prosty i pozbawiony wypustek powinien być naszym podstawowym wyborem, gdyż sprawdza się praktycznie u większości pacjentów z dolegliwościami przeciążeniowymi i umożliwia równomierne opracowanie tkanek. Przykładem takiego rollera jest klasyczny roller Line Sport.
- Z wypustkami lub w sekwencji mieszanej – umożliwia nam głębsze aczkolwiek punktowe działanie na tkankę. Wybór tego wariantu zalecamy szczególnie sportowcom, którzy szukają dobrego sposobu na mobilizacje mięśni przed treningiem – przykład: roller z mini wypustkami Line Sport.
Twardość rollera
Kolejną istotną kwestią przy wyborze powinna stanowić odpowiednia twardość rollera. Zbyt twardy roller może nadmiernie podrażniać tkankę, szczególnie przy zbyt częstym lub nieprawidłowym stosowaniu. Będzie to również nieprawidłowy wybór dla osób, które rozpoczynają swoją przygodę z rolowaniem. Z drugiej strony miękki wałek nie zagwarantuje nam mobilizacji tkanek twardszych lub położonych w warstwach głębokich, szczególnie jeżeli osoba jest bardzo umięśniona lub wymaga częstego rolowania sportowego na wysokim poziomie.
- Roller miękki – to propozycja przeznaczona dla osób, które zmagają się z dużym napięciem mięśniowym i zmagających się z intensywnym bólem podczas rolowania modelami twardszymi. Przeznaczony głównie dla dzieci, kobiet mało aktywnych fizycznie, osób starszych i powracających po różnych urazach.
- Roller średniej twardości – jest dobrym rozwiązaniem dla osób aktywnych, które szukają rolki wszechstronnej. Rolka odpowiednia dla biegaczy i sportowców amatorów, którzy regularnie trenują wybraną dyscyplinę sportu. Opcja warta sprawdzenia również dla osób rzadko rozciągających się przed i po treningu lub trenujących od wielu lat po kilka dyscyplin sportowych.
- Roller najwyższej twardości – przeznaczony jest dla zawodowych sportowców, często rolujących własne ciało i przyzwyczajonych do „uczucia rolowania”. Ten typ jest naprawdę twardy i zalecam wcześniejsze przetestowanie modeli o niższym poziomie twardości, bo w tym przypadku nie sprawdza się zasada „więcej znaczy lepiej”. Do tego rollera trzeba dorosnąć
Zestaw do rolowania Line Sport – roller, duoball, piłeczka
Z praktyki gabinetowej
W moim gabinecie na co dzień mam do dyspozycji 4 wałki, 1 z wypustkami 2 płaskie (miękki i średni) i 1 plastikowy, obszyty materiałem. Każdy wałek posiada inne wady i zalety, dlatego warto sprawdzić, działanie poszczególnych typów najpierw na sobie, zanim zdecydujemy się na zakup na potrzeby gabinetu oraz zobaczyć jaki efekt przynosi naprzemienne potraktowanie tkanki różnymi rollerami.
Zgadzam się również z faktem, że na rynku można spotkać modele tańsze, które początkowo sprawiają wrażenie, że niczym nie różnią się od modeli droższych, jednak żywotność materiału i komfort pracy z powięzią to już inna bajka. Niestety często się zdarza, że już po kilku rolowaniach wałek zmienia kształt z okrągłego na owalny, lub materiał nieodwracalnie się deformuje i nie wraca do wcześniejszego kształtu.
Bibliografia
- Meyers T., Foam Rolling and Self-Myofascial Release, Posted on April 27, 2015 by Tom Myers,
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
Podobne artykuły
Regularne rolowanie pleców
Zadbaj o stan swojego kręgosłupa – regularne rolowanie pleców
Żyjemy w czasach, w których u wielu osób przeważa siedzący tryb życia i mała aktywność fizyczna. Wiele osób czuje się z tym całkiem nieźle – do czasu, kiedy zaczyna dawać o sobie znać nasz największy sprzymierzeniec i podstawa całego ciała – kręgosłup. Jest on stworzony do tego, aby przenosić obciążenia oraz ciężar człowieka – i tylko, kiedy dostaje dużą dawkę ruchu, jest w stanie dobrze funkcjonować. Ruch jednak może być również zgubny. Zbyt duża aktywność i uprawianie sportów, w których istnieje duże ryzyko przeciążenia kręgosłupa (np. koszykówki, piłki nożnej, siatkówki, podnoszenia ciężarów) również wpływa niekorzystnie na jego kondycję. Co można robić, aby przeciwdziałać napięciom? Jednym ze sposobów jest regularne rolowanie pleców!
Dlaczego warto rolować plecy?
Na przeciążenia spowodowane nadmiernym ruchem lub jego brakiem – nasze ciało odpowiada zwiększonym napięciem mięśniowym. Kiedy taki stan długo się utrzymuje – dochodzi do wytwarzania mięśniowo-powięziowych punktów spustowych, czyli nadaktywnych grup włókien mięśni. Punkty spustowe, które nie są w porę zlikwidowane mogą stać się aktywne i tym samym powodować ból. Są to często objawy, pozornie niezwiązane z problemami mięśniowymi, np. punkty spustowe mięśni grzbietu czy pośladków, mogą dawać dolegliwości bardzo zbliżone do rwy kulszowej. Dlatego warto odpowiednio wcześnie zadbać o kondycję swoich mięśni, aby nie doprowadzić do stanu, w którym będzie potrzebna pomoc specjalisty.
Wybierz odpowiedni wałek do masażu!
Przez szeroką różnorodność i dostępność rollerów do masażu, każdy może stworzyć swój mini gabinet fizjoterapeutyczny u siebie w domu. W tym celu należy zaopatrzyć się w wałek, który będzie pomocny w terapii mającej na celu uwalnianie nadmiernego napięcia mięśni.
Jaki wałek do masażu pleców sprawdzi się najlepiej? Na rynku znajduje się wiele wałków przeznaczonych do rolowania kręgosłupa! Dużą popularnością cieszą się akcesoria marki Line Sport!
Klasyczny model rollera idealnie nadaje się do masażu mięśni prostowników grzbietu, najszerszego grzbietu, pośladkowych oraz mięśni ud. Wszystkie te grupy mięśniowe – w przypadku bólu grzbietu – charakteryzuje wspólne, zwiększone napięcie i w przypadku dolegliwości bólowych, należy zadbać o rozluźnienie każdej z nich.
Podwójna piłka – Duoball
Podwójna piłka do masażu Duoball będzie spełniać swoją rolę przede wszystkim w masażu mięśni karku, które zwłaszcza u osób wykonujących swoją pracę siedzącą przy komputerze, będą mocno przeciążone. Podwójna piłeczka została skonstruowana specjalnie do masażu wzdłuż kręgosłupa. Warto wiedzieć, że zwiększone napięcie mięśni karku może prowadzić do bardzo szerokich dolegliwości – od bólu samego kręgosłupa szyjnego, aż po rwę barkową i zaburzenia czucia całej kończyny górnej. Dlatego bardzo istotne jest, aby nie zaniedbywać ich kondycji. Duoball do masażu pleców jest zalecany pracownikom biurowym, osobom przenoszącym w pracy ciężkie przedmioty oraz sportowcom, którzy uprawiają dyscypliny siłowe.
Jak prawidłowo wykonać rolowanie pleców?
Rolowanie grzbietu i karku można wykonywać w pozycji leżącej lub stojącej. Aby wykonać je prawidłowo należy:
- Ułożyć się na twardym podłożu lub stanąć przy ścianie w towarzystwie wybranego przyrządu do masażu (piłeczka, roller, duoball).
- Podłożyć roller pod wybraną partię mięśni.
- Wykonywać ruchy przetaczania ciała po rolce. Wykorzystujemy do tego jedynie obciążenie własnego ciała. Rolowanie wykonujemy przez około 1-2 minuty na każdą partię mięśniową.
W przypadku pozycji na plecach, ruch będzie wykonywany przez przetaczanie wywoływane ruchem kolan. W przypadku pozycji stojącej – należy docisnąć ciało i roller do ściany oraz wykonywać automasaż przez delikatny przysiad.
Pamiętaj!
Regularne rolowane pleców będzie bardzo dobrym rozwiązaniem dla osób, które chcą profilaktycznie dbać o stan swojego kręgosłupa oraz dla tych, którzy już cierpią na napięcia w tym obszarze. Należy jednak pamiętać, że każdy długotrwały ból kręgosłupa może być spowodowany poważną patologią (np. schorzeniami narządów wewnętrznych), a nie tylko przeciążeniem. W takim wypadku warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą, który doradzi odpowiedni sposób leczenia!
Wspomagaj się wiedzą innych, bądź na bieżąco!
Dołącz do Facebookowej grupy "Pogadajmy o fizjoterapii"
